ተስፋጽዮን ንመን ይሰብኽ ይፈልጥ እዩ! (ፖለቲካ ከም ጸወታ ሌጎ)

Ermias FKadu

ተስፋጽዮን   ንመን  ይሰብኽ ይፈልጥ እዩ
(ፖለቲካ ከም  ጸወታ ሌጎ)

ሓደ ግዜ ኣብ facebook ዘወር እናበልኩ video ዝተሰነየት ብዛዕባ ኣጋእዝያንን ምስልምናን ዝዛረብ ብርሕ ዝበለ ሰብኣይ ውቱፍ በለኒ ኣሞ።
” እንታይ ጹሉሉ እዩ እዚ ብምባል ሕልፍ ብልኩዎ”ዲሒሩ ብዙሕ ሰብ ተስፋጽዮን፡ ኣጋእዚ ክብል ሰሚዐ፡ ኣብ ገጻት facebook ውን ወረር ወረር ክብል ተደጋጋሚ ገጠመኒ። ክሰምዖ ኣሎኒ ብምባል ጽን ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚ ሰማዕኩዎ፡ ዋሕዚ ኣዘራርባኡን ምድላዋቱን ሓደ ካብቲ ዝመሰጠኒ ነይሩ። ደጋጊመ ምስ ሰማዕኩዎ ግን እናፈለጠ ዝተጸለለ፡ ዝገብሮ ዝፈልጥ ምዃኑ ተረዳእኒ።13901346_180159105736509_2223806239047638323_n.jpg

ስርሑን መዳባቱን ክዕወት እንተኾይኑ ድማ ዝተዛረቦ ክሰምዕዎ ዝኽእሉን፡ ደገፍቱ ብኸመይ ይሃንጽን ብስርዓት ዘጽነዖም ኮይኑ ተሰሚዑኒ።ካብቲ ዘስተባሃልኩሉ፡ ስዓብቱ ክኾኑ ዝሓረዮምን ስሚዒቶም ዝበርበሮምን እምበኣር በብጉጅለ ክፈልዮም ፈቲነ ኣሎኹ።

#ሕቶ_መኒነት_ዘለዎምን_ዘሻቕሎምን

ደቂ ሰባት ብተፈጥሮና ፍሉጥ ናተይ ንብሎ መኒነት ክህልወና ንደሊ። ኣብዚ ናይ ምዕባለን ምትሕውዋስን ግዜ ብዙሕ ናይ ቁጦባ፡ ስራሕ ኣልቦነትን ናይ ባህላዊ ምትሕውዋስን ሽግራት ኣሎ። ፖለቲከኛታት ነዚ ብሰሪ ሰደኛታትን መኒነትና ዘይምዕቃብን እዩ እናበሉ ይጉስጉሱሉ ኣሎው። ንኣብነት ዶናልድ ትራምፕ ክብርን መኒነትን እታ ናይ ቀደም ኣሜሪካ ክመልስን ምዃኑን መዲሩ። ናይ ዓዲ እንግሊዝ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ምውጻእ እውን መጎስጎሲኡስ ስደተኛታትን ሕቶ መኒነትም ነይሩዎ እዩ። ተስፋጽዮን እውን ነዚ ብምሓዝ ነቶም ኦርተዶክስ ዘይኮኑ ኩሎም ከጓንዮም ኣይደንጎየን። መጎቱኡ ድማ ዝጠፍአ መኒነትና ምምላስን ምዕቃብን ይብል።

ተቕባልነት ክትረክብ ነቶም ደቀባት ትብሎም ብተደጋጋሚ መኒነትና ክንመልስ፡ ባህልና ተበሊሉ፡ ናይ ቀደም ታሪኽና ብምባል ናይ ቀደም ጥዑም ተዘክሮም። እዚ ዘምጸኦ ጽልዋ ድማ ናይ ቀደም ደርፍታት፡ ናይ ቀደም ኣከዳና፡ ናይ ቀደም ባህሊ ኣቦታት ብተደጋጋሚ ክድንቑን ኣብ ስእልታት ክዝርግሑን ይራኣዩ ኣሎው።

ዓለም ኩሉ ግዜ እናማዕበለት ስለትኸይድ ሓዱሽ ባህልን ኣነባብራን ተማዕብል እያ። መንእሰያት ሓዱሽ ባህሊ ክመሃሩ ዓበይቲ ናይ ቀደም ባህሊ ክዕቅቡ ኣብ ቁርቁስ ይኣትዉ። ተስፋጽዮን እምበኣር ኣባታዊ ቦታ ሒዙ፡ ባህልናን መንነትናን ክንመልስ ክብል ከሎ ሓቁ ዝብል ሰማዒ ይረክብ። ካብ ትዕዝብተይ ዝበዝሑ ደገፍቲ ተስፋጽዮን ካብ ናይ ኢትዮጲያ ትግራይ እዮም፡ ብሳላ ካብ መግዛእቲ ሓራ ዝኾኑ ናይ ቀደም ባህሎምን መኒነቶምን ዝዓቀቡ እዮም። ስለዚ እቲ ተስፋጽዮን ዝብሎ ኣብዚ ቦታ ዝያዳ ሰማዒ ክረክብ ትጽቢት ተንብረሉ እዩ።

ኣብ ሕቶ መንነት ንሕና ዝበለጽና ትብል ትምክሕቲ ክትመጽእ ግድነት እዩ። ነቶም ብዝተፈላለየ መልክዕ ብመንነት ነብሰ ምትሓት ዝስመዖም ሓይሊ እያ። ንሕና ዝበለጽና ኢና ክትብሎም ከሎኻ ጽቡቕ ስሚዒት ትፈጥረሎም። ብዙሓት ካብ ርሑቕ ገጠራትን ትሑት መነባብሮን ዝመጹ፡ ምስ ከተማዊ ባህልታትን ምዕባለን ኣብ ዝራጸሙሉ ናይ መኒነት ነውጺ የጋጥሞም። ኣብ ከባቢኻ ዘሎው ካሎኦት ብሄራትን ኣብ ቤትትምህርታት ይኹን ትነብረሉ ምስ ዘተሓሕቱኻን ዘናውጹኻን እውን ኣብዚ ናይ መኒነት ረጽሚ ትወድቕ። ብሓፈሹኡ እቲ ሒዝኩሚ ዘሎኹም ዝበለጸ መኒነት እናበለ ቃል ምድዕዓስ ብምሃብ ልቢ እዞም ጉጅለ ይዕወተሉ።
ነቶም ኣብ ባህላዊ መኒነት ዝኣምኑ፡ ባህልና ተበሊሉ ዝብል ሽቕሎት ዘሎዎምን ድማ
” ኣጋእዝነት ናይ 3000 ዓመት ታሪኽን መኒነትን” እናበለ ይሰብኽ።
ኣብዚ መስርዕ ዘሎው ኣመንቲ ኦርተዶክስ ድማ ” ጽዮኒነት ዝበለጸ እምነት” እናበለ ይደጋግመሎም ። ብሉጽ ክኽውን ዝደሊ ድማ ኣፍልቡ ብምንፋሕ፡ እወ ይብል።

#ጽልእን_ፍርሕን_ምስልምና_ዘሎዎ

ኣከባቢኡ ዝመሃሮ ክኸውን ይኽእል፡ ድረጃ ንቕሓቱ፡ ወይ እምነቱ ብዘይካ ዓሌቱን ሃይማኖቱን ካሎኦት ትሑታት ዝመስሉዎ ብዙሕ ኣሎ። ነዚ ሸፈነ ንምግባር፡ ምስልምናን ግብረሽበራነትን ኮነ ኢሉ ይሓዋውሶ።

ተስፋጽዮን ነቶም ብዘይርትዓዊ ምኽንያት ናይ ጽሊኢ፡መንፈስ ዘሎዎም ሰባት ክውኒኖም ኣይተጸገመን። ኣሎ ዝበሃል ኣብነታት ግብረሽበራነት ከም ኣብነት ብምምጻእ ድማ ኣስናኖም ከምዝሕርቅሙ ይገብሮም።

ብዙሕ ” ዒራቕ ምስተወረረት ሰለማዊ ሰልፊ ክገገብሩ ደልዮም” ይብል ንሱ ግን ምውራር ዒራቕ ከምዘሐጎሶ። ኣብ ሱዳን ምሳይ ዝመጸ ኣስላማይ ተቕይሩኒ ድማ ይብል ብዓቢኡ ነቲ ሱዳናውያን ከም ስደተኛ ኣብ ዓዶም ክነብር ዝገበሩሉ ጽቡቕ ነገር ኣቕልል ኣቢሉ ብምርኣይን። ካብ ቀደሙ እዞም ጠላማት ይብል ተስፋጽዮን ምስላታት እናጠቐሰ እዚ ሓሳብ ዝነበሮም ድማ ሕቁ ይምልሱ።

ኣብ ርእሲ እዚ ኣብ ስደት ስሃራን ሊብያን ዘጋጠሙ ሽግራት ዘሰንበዶም ሰባት ምስልምናን ናይ ስደት ሽግርን ይሓዋውስዎ። ኣጋእዝያን እምበኣር ነዞም ዓይነት ሰባት ንምርካብ እውን ናይ ሱዳንን ሊብያን ሽግራት ብሓይሊ ከዘኻኹሩኻ ይፍትኑ።

ነዚ ንምርጓድ ክብርታትን ልምድታትን ምስልምና ይተናኽፍ እዩ። እምበኣር ተስፋጽዮን ነቶም ምስ ሕብረተሰብ ትግርኛን ክርትስናን ዝጻረሩ ክብርታትን ልምድታትን ምስልምና ክቖምሎም ይስማዕ። ከምኩሉ ሕብረተሰብን ሃይማኖታትን ምስልምና ናቶም ክብርታትን ልምድታትን ኣሎዎም። ሃይማኖቶም ክንዲ ዘፍቅዶ ይምርዓው፡ ሃይማኖቶም ከምዘፍቅዶ ይኽደኑ፡ ምስቲ ሕግታቶም ዘፍቅዶ ይዋሰቡ። ኣጸላልያኦምን ኣከዳድናኦምን ውን ከምቲ ዝደለዩዎ እዩ። ይኹን እምበር ኣጋእዝያናውያን ነተን ብመዐቀኒታቶም ኣይቅቡላትን ዝበሉወን ብምድግጋም እቲ ጽልኢ ሃልሃል የብሉዎ። ኣጻሉኡና ዝብል ደወል እውን ይድዉሉ።

#እንተዝኸውን_ነይሩ_ኢሉ_ንዛኣምን_ኣብ_ሕልሚ_ዝነብርን

“ኣሞይ ወዲ ተትኽውን ነይራስ ሓወቦይ ምኾነት”፡ ይብሉ እንተ ከም ዘይከውን ክገልጹ። ኣብ ሕሉፍ ከንሳፍፍ ዝደሊ ሰብ ብዙሕ እዩ። ዘይዕግበት ሎምን ፍርሒ ጽባሕን እዩ ይብሉ ስነልቦናውያን። ዝጠፈሸ ነጋዳይስ ዝኣረጉ መዛግብቲ ይግንጽል ድማ ይብሉ ወለድና። ንግስነት ኣኽሱም ምዕቡልን ግዝኣቱ ክሳብ ኢማራት ዝበጽሕን ዝነበረ ሃብታምን ክቡርን ንግስነት ነይሩ ይበሃል። ካብ ዝፈርስ ልዕሊ 1500 ዓመት ዝገበረ እሞ እምታይ ይኹን? ናይ ፎሮናውያን ንግስነት፡ ናይ ሮማ ንግስነት፡ ናይ ፐርሽያን ንግስነት ውን ክምለስ ኣሎዎዶ?

ነዞም ንሎሚ ጠሊሞም ኣብ ሕልሚ ምንባር ዝመርጹ ሰባት እውን ተስፋጽዮን ናይ ልቦም እዩ። ዓለም ንግዜ ጠዊኻ ናብ ቀደም ክትምለስ ትኽእልዶ ዝብል ሕቶ ኣይግድሶምን። ጥልያን ናይ ትግርኛ ህዝቢ ብሓንሳብ ኣብ ሓንቲ ሃገር ገይሩ እንተዝፈልየና እዚ ሽግር ኣይምመጸን ይብሉ። መጽናዕቲ ዘይትውገበሮ ኣሰራርታ ሃገራት ኣፍሪቃ ይብሉ። እወ ጽቡቕ ነይሩ ግን ኣይተገበረን።

#ሓበሬታ _ዝውሕዶም፡

ብዙሓት ትሑት ደረጃ ትምህርቲ ዘሎዎም፡ ንኽውኒነት በታ ንሶም ዝበጽሕዋ ዝርእዩ እውን ይረኽቦም እዩ። ዓዳዊ፡ ከባብያዊ ፍልጠቶም እቲ ዝበልጸ ክመስሎም ግድነት እዩ። ስለዚ ኣብ ዓለም ዘሎ ፖለቲካ በቲ ተስፋጽዮን ዝብሎ ዝምራሕ ይመስሎም። ተስፋጽዮን ቋንቆኦምን ድሌታቶምን ስለዝፈልጦ በቲ ዝምስጦም መንገዲ ኣእዳው እናሰንደወ ይዛረቦም።

ምስልምናም ክርስትናን ዘይብለን ሃገራት ሃገራት የለዋን። ክንደይ ሃገራት ዓለምና እየን በዚ ኣጋእዝያን ዝብሉዎ ኣካይዳ ተጠቒመን ዝተዓወታ። ክንደይ ሃገራት እየን ንስኹም ኣፍኩም ሓዙ እንተዘይኮነ ድማ ኣብ ካምፕ ክትውሰዱ ኢኹም እናበላ ስላም ዘስፈና። ኣብ ፖለቲካ ተኸባቢርካ ምኻድ እምበር ኣባትርካ ብምውጥዋጥ ከምዘይከውን ንርእዮ ኣሎና።

ተስፋጽዮም ነዞም ሰባት ንምውናን ምጽቃጥን ምፍርራሕን ክህሉ ኣሎዎ እናበለ ይደጋግመሎም። ብዙሕ ዝተሓተ ንቕሓት ዝውንን በትርን ምጽቃጥን ፍታሕ እዩ ዝመስሎ። ዲሞክራሲ ምሉእ ስለዝይኮነ ድማ ነቲ ጎደሎታት ዝብሃል ኣብነታት የምጽእ። ነተን ብፍቕርን ምርድዳእን ዝነብራ ሃገራት ከም ኣብነት ኣየምጽአንን።

#ታሪኽን_ሕሉፍ_ደምነትን_ዘሕምሞም

ግብጻውያን ዝወግእኹም፡ ማህዲ ዘድመዩኹም፡ ተሓኤ ዝገበረትኩምን ራሻይዳ ዝገበሩኽም ዘሎውን። ኣስዕብ ኣቢሎም እውን ራሻይዳ ሓራዲኻ ድዩ ሓውኻ ወይስ ናይ ኢትዮጲያ ትግራዋይ ብምባል ንኤርትራዊ የሕምሞ ዝኸውን ዝበሉው ነጥብታይ ሃሰው ይብሉ።
ብፍላይ ኢትዮዒያውያን ተጋሩ ተሕምሞም ዝብላ ድማ ንሃጸይ የውሃንስ ዝፈጠሩሉ ሽግርን ዝሓለፉ ነገስታት ኢትዪጲያ ዘውረዱሎም ሃስያታትን የዘኻኽሮም። ኣብዚ ግዜ ዘጋጥሚም ዘሎ ሽግራት እውን ይጽብጽበሎም። ነታ ሕልማዊት ኣጋእዚት ሃገር ከምዝናፍቑዋ ይገብሮም።

ግዝያዊ ስምዒታት ብምፉጉህሃር ምስቶም ኣብዚ ግዜ ዘሎው መናብርቶም ጽሊኢ ኣብ ምትካል ዓቢ ተራ ክጻወት ይፍትን።

***************

እዞም ንሃገራት ኣዕራብ ብምስይጣን ምስ ኣሕዋቶም ምስልምና ሃገር ከይፈጠሩ ኩናት ዝእውጁ ዘሎው ሰባት፡ ኣሕዋቶም ዓዲ ዓረብ ተሰዲደን ዝሰደዳሎም ስሬኦም ዝለገቡ እዪም። እታ ዝሰርሑዋ ሃገር ብዘይ ቀጥባዊ፡ ማሕበራውን ፖለቲካውን ዝምድና ምስ ጎረባንቲ ብኸመይ ጠጠው ከብሉዋ ከምዝኽእሉ ውን ኣይሓሰቡን ምኽንያቱ እታ ናይ ኣጋእዝያን ሃገሮም ብሃገራት ኣዕራብን ኣምሓራን ዝተኸበበት እያ ክትከውን።

እዛ ከም ጸወታ ህጻናት ሌጎ ንህዝቢ ትግራይ ካብ ኢትዮጲያ ፈሊኻ፡ ኤርትራውያን እስላም መስል ውሑድነት ሓሊኻ ኣይፋልይን ዝበለ ሰጉግካን ጸቕትካን ትፍጠር ሃገር፡ ምስቲ ኣብ ወንበር ኮፍ ኢሎም ዝተኸልወን ፋብሪካታትን ሃብትን ሓዊስካ ብቐትሪ ክትሓልሞ ውን ዘደንቕ እዩ።

እዚ ካብ ሰብእውነትን ክውኒነትን ከምቲ ታሪኽ 3000 ዓመት ንድሕሪት ዝተጎተተ ምንቅስቓስ፡ ካብ እቶም ዘይንቑሓትን ሕሉፍ ሃይማኖታውን ባህላውን ኣጠማምታ ዘሎዎም ዝሓልፍ ኣይኮነን። በዚ ንሶም ዝብሉዎ ዝጉዳእ ልቢ ክህሉ በዛ ወገነይ ፍጹም ኣይብህግን።

***********

ናይ ተስፋጽዮን ነገር ይዋዓዋዕ እምበር ይዕወት ኣሎ ማለት ኣይኮነን። መብዛሕቶኦም መዳባቱን ዕላላቱን ኣብ ትግባረ ክውዕሉ ዘይክእሉ፡ ጸበብቲ ዕላማታት ዝውኑኑ እዮም። ዓሻ መሲልካ ድራሮም ወድኣሎም እዩ እሞ ተስፋጽዮን ዓሻ ዝመስል ብሓንጎል መሳኪን ንውልቁ ህድሞ ክሰርሕ ዝኽእል እዩ። እዚ ምንቅስቓስ ንውልቀሰብ፡ ንሕብረተሰብ፡ ንሃገርን፡ ንዞባን ዘርብሕ ኣይኮነን።

If you agree like and share

ብወገነይ ዕዙዝ ምስጋና ክልግሰልካ እፈቱ! Ermias Fkadu

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s