ብፍርሒ ዝተዃነየ መናድቕ፡ ኣየጽልል ኣየምውቕ!

(እናዓተበ ስለ ዝኸይድ፡ ጀሚርካ ኣይተቋርጽ፡ ወይ ብኸብዱ ጀምሮ)
ዓቕልና ዘጽብቡልና ምብዛሖም እንታይ ሽንኑ፧ ምጾታት ኣብ በይንና ዶ ደሪሱ፧ ንበይንና ዲና ኣብ ዓለም ዘለና፧ ከምቲ ምስላና፡ ‘ላም ፍርቂ ጐድና ኣይትሰብሕን’ያ’ ዝብሎ፡ እዛ ብሓባር ረጊጽናያ ዘለና ዓርሞሸሽ ደንጐላ፡ ወይ ብሓባር ሒዛትና እያ ክትግልበጥ ወይ ድማ ከምዚ ብሓባር ሓዚላትና ዘላ ሓዚላትና እያ ክትቅጽል። ዘዝረብረበ ድማ በብመዓልቱ ይነጥብ። እዚ ተፈጥሮኣዊ ሕጊ ስለ ዝዀነ ግድንን ዘይተርፍን ይኸውን።

ቅድሚ ዝተወሰኑ ዓመታት፡ ብባህረይ ምስ መስተ ዝነበረኒ ዝምድና ደሓን ብምንባሩ፡ ምስ ‘ዘመናዊ ሃይማኖታት’ (ኣብ ሃይማኖት ዘመናውነት ኣሎ ድዩ የሎን ኣየረጋገጽኩን፡ ብኣገላልጻ በሃልቱ እዩ ዝኸውን ዘሎ እቲ ኣገላልጻ) ኣተሓሒዞም ዝዛረቡ ሰባት ነይሮም። ሎሚ ክግልጥሞ ምስ ረኣዩ፡ ተመሊሱ ይብሉ ይዀኑ። ናበይ ከይደ ስለ ዝነበርኩ’የ ክምለስ ግን እንድዒ፧ እንታይ ከ የገድሶም፧ ሎሚ እውን እዚ ትሒምሒም ኣይሰኣንን ይኸውን። ምውንጃልን ምኽሳልን ኣበይ ክሰኣን፧ ፍልይ እንተ ኢልካ እዛ ጠቐርካ መን ከይከልኣካ። ‘ንዘረባ ዘረባ የምጽኦ ንሓመድ ድጕሪ የውጽኦ’ እምበር፡ ዝተባህለ ይበሃል ካብ ዓቕሚ በሃልቱ ስለ ዘይሓልፍ ኣገዳስነት የብሉን።

ኣብ 1999 ኣብ ክረምታዊ ማእቶት ኣብ ዝነበርናሉ፡ ሓደ ወዲ መስርዐይ ነይሩ። ምሸት ምሸት ክሰብኽ ልብና የጥፍኣልና ብምንባሩ፡ ካብ ኣባላት መስርዕና ብመጀመርታ ምሳይ ተባኢሱ። እቲ ምኽንያት፡ ኣይተጻወርኩዎን፡ ንሱ እውን ካብ ጐስጓሱ ኣይተረፈን። ባእስና ኣብ ጥርዚ በጺሑ። ብወገነይ፡ ኣብ ድላይካ እመን ግን ኣይትስበኸኒ ነይሩ ምጕተይ። ክሳዕ ጠርናፊ ጋንታና ዝነበረ መምህር ምስ በጻሕና ድማ ሓደ መዕለቢ ተረኺቡ። ኣብታ መዕረፊና ቴንዳ ዝዀነ ስብከታዊ ንጥፈት ከየካይድ፡ ካብኡ ወጻኢ ግን ድሌት ንዘለዎ ሰብ ከም ድላዩ ክቕጽል። ማእቶት ተዛዚሙ ድማ ብብኡሳትና ነናብ ቦታና ተመሊስና። ድሕሪ ሸውዓተ ዓመት ኣብ ዝተራኸብናሉ ግን ብዘይዓራቒ ተሓናኒቕና ተሰዓዒምና። እቲ ጌጋ ኣብኡ ከም ዝነበረን ከም ዝገደፎን ሓቢሩ ይቕረታ ሓቲቱኒ። ንምንታይ ካብ እምነተይ ወጻኢ ኣሚንካ ዘይኰነ፡ ኣይትስበኸኒ ስለ ዘበኣሰና ንይቕረታኡ ብሕድገት መሊሰሉ ተፈላሊና። ኣብ ዘለዎ ብሰላም ይሃሉ።

ብድሕሪኡ እውን ብዙሓት ኣጋጢሞምኒ። ከምቲ ዝብሉዎ ሰይጣን ድዩ ኣጽዲፉኒ ወላ እንታይ ኣይፈልጥን። ናይ ውልቀይ ንውልቀይ፡ የቐንየለይ እያ መልሰይን ፍልስፍናይን። ሕጂ እውን ገና ከምዚ ዝበለ ፈተና ኣይተጋደፈንን ዘሎ። ኣብዛ ዘለኹዋ ከተማ ኣብ ዘሎ መደበር ህዝባዊ መጓዓዝያ፡ ብተደጋጋሚ ቃል ኣምላኽ ከስምዓካ እናበለ ዝኸትረኒ ሰብ ኣሎ። ዘተሓሳስበኒ ዘይስልችዎ ምዃኑ። ሕብሪ ቈርበተይ ርእዩ ሰምብረ ይጽግዓኒ። ኣስማትና ተወሃሂብና ብስርዓት ተላሊና ከነብቅዕ፡ ዓለሞም ዘይራኸብ ክልተ ፍጡራት ኢና። መበገሲና እምበር ኣንፈት ጕዕዞና ፈጺሙ ዘይራኸብ። ንዓይን ንዕኡን ንዝመስሉ ብቋንቋኡ ዝዛረቡ ክሃድን ከም ዝውዕል ጥርጥር የብለይን። ብዙሕ ግዜ ተጓኒፉኒ። ክሳዕ ዝስቀል ለፍ የብለኒ። ኣውቶቡሰይ ወይ ባቡረይ ከምልጣኒ ክንደይ ግዜ ዘይደሊ። ኣፉ መሊኡ፡ መሊኣ እያ ምስታ ድሕሪኣ ትኸይድ ዝበለሉ እዋናት እውን ኣሎ። ድሕሪ ሰላምታ፡ ከይደንጐየ ናብ ሃዋርያዊ ተልእኾኡ ይኣቱ። ጻዕሩ ፍረ ይረኽበሉ ድዩ ኣይረኽበሉን ኣይፈልጥን። ከምዚ ከማይ ምስ ዘጋጥሙዎ ብዙሕ ግዜ ጥራይ ኢዱ ይኣቱ ይኸውን። ሓደ መዓልቲ መኽሰቡን ክሳራኡን ገምጊሙ ዝሓሸ መገዲ ክመርጽ እትስፈወሉ።

ናይ ልብኻ እንተ ዘዛርቡኻ፡ ዕዳ ዘይብልካ እንተ ዝሰዱኻ” ምስ ተባህለ፡ “ዕዳ ዕዳ ስላሰ” ብምባል ናይ ልቦም ዝዳሕድሑ ውሑዳት ኣይነበሩን። ኣነ እውን፡ ዕዳ ዕዳ ሓቂ ብምባል’የ ናይ ልበይ ዝጸዊ ዘለኹ። “ብሽፉን ከም ዕፉን” እናበልና እምበር፡ ውሽጥና ተዓብዒቡ መኣስ ጥዒሙዎ። ናይ ቄሳር ንቄሳር፡ ናይ ፈጣሪ ድማ ንፈጣሪ ይዅን፡ ኣብ ናይ ቄሳር ንሕበር ምስ ፈጣሪ ግን በበይንና ንምከር እንተበልናስ እንታይ ኣለዎ፧ ናይ ዘኽረርካ ዘይኰነ ናይ ዝኸረርካ እዩ እንተ በልኩ ከም ድፍረት ዶ ይቝጸር፧ ኣይትተንክፉና ኣይትተንክፉና ምስ በዝሐ’ዩ ዓትዕት ዓትዕት መጺኡኒ። ‘ሓዝ ወዲ ሓዝሓዝ’ ድዮም ዝብሉ ደቂ ኣስመራ። ቅዱስ መጽሓፍ ፍቓድ ንግዲ ካብ ዝኸውን ዓመታት ኣቑጺሩ ኣሎ። ፍቕሪ ዘይብሎም ብዛዕባ ፍቕሪ ክሰብኩኻ እናወዓሉን እናሓደሩን፡ ከም ንብረት ፍትሕ ክገማምዑኻ እናተራእዩ፡ ክሳብ መኣስ ዕዉር ምዃን፧

“ምዕራባውያን ከንቅሑና መጺኦም፡ መጽሓፈ ሃይማኖት ሂቦም ንበቡዎ ምስ በሉና፡ ተዓሚትና ነቲ መጽሓፍ እናነበብና፡ ስቡሕ መሬትና ወሲዶም፡ ማዕድናትና ጓሕጒሖም ምስቲ ዝሃቡና መጽሓፍ ጥራይ ገዲፎምና። እዚ ኣብ ግዜ ኣቦሓጎታትና ወይ ኣቦታትና ዝነበረ ታሪኻዊ ሓቂ እዩ። ኣቦታትና ድማ ከም ህያብ ኣሕቚፎምና። እቲ መጽሓፍ ድማ ክሳዕ ሎሚ ሓቚፍናዮ ኣለና። እንተ ንሳቶም ሽዑ ምስ ደርበዩዎ ኣበይ ኣሎ እኳ ኣይፈልጡን። እታ ኣቦታቶም ዝተጠቕሙላ ሜላ ምትላል እውን ደጊሞም ከታልሉላ ከም ዘይክእሉ ስለ ዝፈለጡ ከም ውድቕቲ ቅዲ ይሓስቡዋ ይዀኑ። ንኹነታትና ኣስተውዒሎም፡ መን ይፈልጥ ግን ኣሐዲሶም እንተ መጽኡ ኣብኡ ንጸንሖም ንኸውን። ይመጹ እውን ይህልዉ። ንሕና ድማ ኣብኡ ንጸንሖም ኣለና። እዚ ንኣፍሪቃውያን ብሓፈሻ እዩ። ኣፍሪቃውያን ስለ ዝዀንና ንሕና እውን ግዳያት ካብ ምዃን ኣይደሓንናን። ” ብምባል ዘስቈርቈረለይ መኻፍልቲ ወግዒ ኣይርስዖን። ንዘረባኡ ከስተንትኖ እንከለኹ ናብ ሓቂ ዝቐረበ ኰይኑ ረኺበዮ።

ኣብዚ ዘለኹዎ ዓዲ ቋንቋ እተላምደኒ እኖ ኣላትኒ። ብገዛእ ፍቓዳ እምነታ ምስ ነገረትኒ ኣይሰንበድኩን። እምነተይ ሓቲታትኒ እውን ኣይሓባእኩላን። ንምንታይ ሓቲታትኒ ኢለ እውን ኣየካበድኩዎን። ንምንታይ ከም ዝሓተትኒ፡ እቲ ምስ እምነተይ ምትሕሓዝ ዘለዎ መስመራት ፈነወ መራኸቢታት ምስ መዓልትታቱ ዘርዚራ ምስ ሃበትኒ ፈሊጠ። በቲ እተላምደኒ ዘላ ቋንቋ ኣመስጊነያ። ዕላምኣ ከመይ ኢለ ቋንቋ ይመልኽ እምበር ብኸመይ ይጸድቕ ኣይኰነን። ዓለምቲ ቋንቋ፡ ኵሉ ግዜ ብኸመይ ቋንቋ ትመልኽ ስለ ዘገድሶም፡ ብዝምባለታትካ ከዋግዑኻ እዮም ዝመርጹ። ምናልባት ካብቲ ዘለካ ዝምባለ ርሕቕ ዝበሉ ምስ ዝዀኑ ከኣ ብገለ መእተዊ ክረኽቡልካ ይቃለሱ። ኣብ ቦታ እዛ ኣደ እንተ ዝነብር ግን ካብ ቋንቋስ ብዛዕባ እምነተይ ምሰበኽኩዋ እመስለኒ።

ሓደ ካብ ዘገርመኒ ባህርያትና፡ ንምንታይ ሓቢርና ከነምልኽ ከም እንደልይ’ዩ። ዝተባህለ ይበሃል መልሱ ምኽኑይ ኣይከውንን። ንሱ ከኣ እንተደለ ምዀነ። ሕሉፍ ሓሊፉና፡ ሃገራዊ ሃይማኖት ንምቛም፡ ሃይማኖታውያን ጉጅለታት ምጭጫሕ፡ ከም ፖለቲካውያን ሰልፍታትን ውድባትን፡ ብዝሒ ኣባላትን ሰዓብትን ከጥርያ ህርዲግ ክብላ ኸ ኣየስሕቕን ዶ፧ ማዕረኡ ድማ እቲ ሓድሕድ ምንእኣስን ምንዕዓቕን። እምነት ውልቃዊ እዩ ንውልቃዊ ኣማኒኡ ድማ ይምልከት። እቲ እምነተይ ዝሓተኒ፡ ብእምነቱ ስለ ዝጠራጠር ወይ ዘይተኣማመን ጥራይ እዩ ክኸውን ዝኽእል። ፖለቲካን ሃይማኖትን እኮ ክልተ ገጽ ናይ ሓደ ሳንቲም ጌርናዮም። ዓለምን መንግስተ ሰማይን ሓዋዊስናዮም። ኣብ ክልቲኡ ዳስ ብዝዕጠቑን ዘውደኽድኹን ኣራግጽ ከፊኡና። በበይኑ ስለ ዝዀነስ ሓደ ምሓዝ’ዩ። ፈጣሪ ዘይፈትዎ ስራሕ እናሰራሕካ ዶ ኣምባሳደር ፈጣሪ ምዃን ኣሎ ኰይኑ፧

ንምንታይ እዮም ሰባት ሓቢሮም ከምልኹ ዝደልዩ? ንምንታይ ከ ብሽፋን ሃይማኖት ፖሎቲካዊ ጥሙሕ ንምጭባጥ ላዕልን ታሕትን፧ ንዓለም ከም ቤተ ፈተነ ናይቲ ዝቕጽል መስርሕ ጌረ’የ ዝርእያ። ብፍቕሪ ንንበር፡ ሓቢርና ንምከር፡ ሓቢርና ንስራሕ፡ ንመላላእ፡ ሓቢርና ንበልጽግ፡ ሓቢርና ንብላዕ ዘይብል፡ ሓቢርና ንጸልይ ሓቢርና ክንጸድቕ ክብለኒ ኣይጽበዮን። ኣብቲ ቀሊል ተመቕሊሉ ዘይቀረበንስ፡ ብዛዕባ እቲ ድሕሪ ሞት ዘሎ ህይወት፡ እሞ ከኣ ዘልኣለማዊ ህይወት ክሓልየለይ ከመይ ኢሉ ይመስል፧ ኣብ ኢዱ ብዘሎ ኣብዛ ምድሪ እዚኣ ብሰብኣውነት ዘይቀረበንስ ብገነታዊ ሓሳብ ንኣእምሮይ ክቈጻጸሮ ከመይ ኣቢለ ክኣምኖ፧

ጽምኢ ፈጣሪ ንዘለዎ ህዝቢ፡ ብመንግስተ ሰማይ ኣተሃራሪፍካ፡ ብሲኦል እናኣፈራራሕካ ክትገዝኦ ቀሊል ኰይኑ ኣሎ። ሕቶ የለ ርእይቶ። “ፈጣሪ ከም ዝበሎ….ትእዛዘይ እንተ ፈጸምካ ክትጸድቕ ኢኻ፡ ካብ ዝብለካ እንተ ወጺእካ ወይልኻ” እናበሉ ክሕዙዎ ዝቃለሱ፡ ከም ቃንጥሻ በቝሎም ይሓድሩ ኣለዉ። ኣይውሓዱ ይሰስኑ፡ ግዳ ነዛ ነፍሶም ይዅኑ። እቲ ጽምኢ ፈጣሪ ዘለዎ ንፈጣሪ ባዕሉ ክረኽቦን ክቐርቦን ክንደየናይ ከይጽገም። እዚ ዓይኑ ኣቐሚጡ ብእዝኑ ዝርእይ ዘሎ ሕብረተ ሰብ፡ ሓደ መዓልቲ ብዓይኑ ምስማዑ ኣበይ ከይተርፍ፧ መጓሰ ከም ዘየጸበቑ ኸ ኣፍ ከፊቱ ኣይጠርዕን ዶ፧ ጽድቂ ብብዝሒ ኣኩባት እንተዀይኑ፡ ባሕታዊ ካብ ጽድቂ ርሒቑ ከም ዘሎ፡ ሲኦል ድማ ክገፍሓሉ ምዃኑ፡ ጽድቂ ብሰብኣውነት እንተዀይኑ፡ መንግስተ ሰማይ ናይ ውሑዳት ምዃና፡ ሲኦል ከኣ ብደቂ ኣዳም ከም እተዕለቕልቕ፡ ጽድቂ ብጭካነ እንተ ዀይኑ፡ መንግስተ ሰማይ ከም ዝጸበና፡ ሲኦል ድማ ገርነውነው ክብል ምዃኑ፡ ጽድቂ ብፍቕሪ እንተ ዀይኑ፡ ንመንግስተ ሰማይ ዝውንኑዋ ካብ ደርዜን ንላዕሊ ከም ዘይኰኑን ቅማሬ ኣየድልዮን።

ንላዕሊ እምበር ንታሕትስ ዝኸልኣና የብልናን። ንታሕቲ ደኣ ስሕበት ምድሪ ንበይኑ ይኣኽለና። ምስ ስሕበት ምድሪ ዝመሓዘዉ ኣተሓሳስባታት ምምጻእ ከኣ ኣይመድለየን። ካብ መጽአ ግን፡ እዞም ክርስትያናዊት፡ ኣይሁዳዊት ወይ እስላማዊት ወይ እውን ብኻልእ ሃይማኖት እትልለ ሃገር ንምምስራት ጸደፍደፍ እንብል ዘለና፡ መሰል ኣምልኾ ሓንቲ ካብ መሰረታውያን ውልቀ ሓርነት ምዃናስ ንዝክራ ዶ፧ ነቶም ካብዘን እምነታት እዚኣተን ወጻኢ ዘለዉ ኸ እንታይ ንምግባሮም ይድለ ኣሎ፧ መቓብር ከነግፍሕ ደኣ ንቃለስ እምበር ከነጽብብስ ትርጕም የብሉን። ብቐደሙ ጸቢብ’ዩ እሞ ኣይንድከም። ፈቲና ጸሊእና፡ ኣብ ዓለም ዓለማዊ ሕጊ ጥራይ እዩ ኣማእኪሉ ዘመሓድረና።

መዘኻኸሪ፡
*********
ንዅሉ ዝብሎ ተሓታትነት ከም ዝስከመሉ፡ ዝወሃቦ ትርጕም ግን ናይ ተርጐምቱ ምዃኑ አዘኻኽር።

                              ብብርሃነ ገብረህይወት

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s