ካብ መጽሓፍ ‘ሓላው’ታ ወርቃዊት ገረብ’ ምዕራፍ መበል 40 Daniel Semere Tesfai

      እዚ ጽሑፍ እዚ ካብ መጽሓፍ ‘ሓላው’ታ ወርቃዊት ገረብ’ ምዕራፍ መበል 40‘ንሳቶምን ዕላምኦምን’ ዝተቈንጨለ እዩ። እቲ ኣብ’ዚ ‘ንሱ’ ተባሂሉ ተጠቒሱ ዘሎ ከኣ ሃብተ ዝተባህለ ልዑል ካድር ነበር ናይ ህግሓኤ ነበር እዩ። ጥዑም ምንባብ።
                                  ዳንኤል ሰመረ ተስፋይ                                                                                                                                  ደራሲ

… “ እዚ ኣብዚ ቅድሜኹም ክዛረብ ዝጸንሐ ሓውና’ዩ። ሕብሩ ሕብርና። ቋንቁኡ ቋንቋና። ንዓና ድማ ይመስል። ግን ከኣ፡ ይምሰለና ድኣ’ምበር፡ ካባናን ከማናን ኣይኮነን።
ንሕና ነፍሲ ኣሎና። ንሱ የብሉን። ነፍሱ ተሰሪቃቶ’ያ።
ንሱ መንፈስ የብሉን። መንፈሱ ተሓዲጋቶ’ያ።
ንሕና ሕልሚ ኣሎና። ንሱ የብሉን። ሕልሙ ተሓኺኹዎ’ዩ።
ንሕና ንያት ኣሎና። ንሱ የብሉን። ንያቱ ተጀሊሕዎ’ዩ።
ንሕና ሕልና ኣሎና። ንሱ የብሉን። ሕልንኡ ተቐቲሉዎ’ዩ።
ንሕና ሓቦ ኣሎና። ንሱ የብሉን። ሓቦኡ ተበሊሉዎ’ዩ።
ዘጥዕመሉን ዘኽፍኣሉን፡ ዘማዕርጎን ዘሕስሮን፡ ዘሐይሎን ዘድክሞን’ውን ኣይፈልጥን’ዩ። ኣእምሮ የብሉን። ኣእምሮኡ ተመንጢሉዎ’ዩ።
እዚ ጥራሕ ኣይኮነን እዚ ሓውና ዝተሓድጎ። ገዛእ ህይወት’ውን የብሉን። እዚ ኣብ ቅድሜኹም ክዛረብ ዝጸንሐ ሃብተ ሬሳ’ዩ። ኵሉ’ቲ ንሰብ ሰብ ዘብሎ ዝተሓድጎ ጓንጓ ዓጽምን ስጋን ደምን ጥራሕ’ዩ። እቲ ደም’ውን ‘ተሃለዎ የጠራጥር!


እቲ ኣብዚ ንዓኹም ክዛረብ ዝጸንሐ ዝመሰለኩም ‘ ሃብተ ‘ ቀደም ተቐቲሉ’ዩ። እቲ ንብምልእታ ሰብነቱ ዝጓሕጉሐ፡ ንሱ ሕጂ ኣብ ውሽጡ ሰፊሩ ኣሎ። እቲ ዝሓስብ፡ እቲ ዝውስን፡ እቲ ዝዛረብ፡ እቲ ህያው፡ ንሱ፡ እቲ ኣብ ውሽጡ ሰፊሩ ዘሎ ጥራሕ’ዩ! ” በለ ብህዱእ ደርጊ ድምጺ። እቲ ህዝቢ ብዛዕባንታይ ከምዝተዛረበ ገና ብርግጽ ኣይተረድኦን። ኣብቲ ዘረባ ዝተሓብአ ገለ ጸሊም ምስጢር ምንባሩ ተሰሚዑዎ ግን ጽን በለ።

ዳኒኤል ሰመረ ተስፋይ
“ እቲ ሬሳ ግን እዚ ‘ ሃብተ ‘ ጥራሕ ኣይኮነን። እዞም ኵሎም ኣብዚ ትርእዪዎም ህያዋን ዝመስሉ ተጋደልቲ’ውን ብምሉኣቶም ሬሳታት’ዮም። እታ ህዝባዊ ግንባር’ውን፡ ብምልእታ፡ ሬሳ ውድብ’ያ። ሬሳ፡ ሬሳ ‘ናወለደ ዝተባዝሐት ውድብ።
እታ ምልእቲ ውድብ ብሓንቲ ነፍሲ ዝተመልአት ፍሕኛያ። እታ ነቲ ምሉእ ፍሕኛ ዝመልአት ነፍሲ፡ እታ ሓንቲ ‘ ነፍሲ ‘ ኢሳያስ’ያ። ኢሳያስ፡ ርእሰነፍስ ውድብ’ዩ። ብዘይክኡ ድማ ኣብታ ውድብ ካልእ ነፍሲ የሎን። ኢሳያስ ቀናእ ነፍሲ’ዩ። ንዅሉ’ቲ ነፍሱ ከረክቦ ዝሓንገደን፡ ንዅሉ’ቲ ነፍሱ ክመልስ ዝፈተነን ከኣ ቀንጸሎ። ነቲ ክዉን፡ ንቡር፡ ኣብ መሬት ዝቕበር ሬሳ ድማ ኮነ።
ኣብታ ውድብ እምበኣር ክልተ ዓይነት ሬሳታት ንርኢ። ህያዋንን ምዉታትን። እታ ውድብ፡ ንነብሳ፡ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ሬሳታት ኤርትራ! ሰምያ ነብሳ ህያው ክትገብር ‘ተትቃለስ ቁምነገር ም’ነበረ።
እምበኣርከስ፡ ክቡር ህዝቢ፡ እቲ ኣብዚ ኣብ ቅድሜኹም ክዛረብ ዝጸንሐ ሃብተ፡ ሃብተ ኣይኮነን። እታ ዝተዛረበት እታ ነፍሲ ኢሳያስ ኣፍ ወርቂ’ያ። እቲ ኵሉ ዝሰማዕኩሞ ቃለ ኢሳያስ’ዩ። ቃል ብቓል’ዩ። ሃብተ ዝወሰኸሉን ዘጕደለሉን የብሉን። ኢሳያስ፡ ነቲ ቃል፡ ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ኣብ ወረቐት እምኒ ወቒሩዎ። እታ ውድብ ድማ፡ ነቲ ቃል፡ ክሳብ ሕጂ፡ ቃል ብቃሉ ትደግም ጸሎታ’ዩ። ስለዚ፡ ንሃብተ ሰሚዕኩም ንኢሳያስ ሰሚዕኩም። ንሃብተ ርኢኹም፡ ንኢሳያስ ከኣ ርኢኹም። ንሃብተ ሰሚዕኩምን ርኢኹምን ግን፡ ንኢሳያስ፡ ምሉእ ሰሚዕኩሞን ርኢኹሞን ፈሊጥኩሞን ማለት ኣይኮነን። ኢሳያስ፣ ሃብተን፡ ብዙሓት ካልኦትን፡ ኵሎም ተደሚሮም ዝያድኦምን እዩ።
መን’ዩ ኢሳያስ? ኢልኩም ትጭነቑ ትህልዉ። ኢሳያስ፡ እታ ህዝባዊ ግንባር ብምልእታ’ዩ። ታሪኻ፡ ስነሓሳባ፡ ስነኣእሞሮኣ፡ መደብዕዮኣ፡ ንሱ፡ ንበይኑ’ዩ። ኢሳያስ መን’ዩ? ዝብል ግድል ተፈቲሕና፡ እምበኣር፡ ህዝባዊ ግንባር እንታይ’ያ ዝብል ሕቶ ባዕሉ ነብሱ ይምልስ። ስለዚ ምስ ኢሳያስ ኣፍ ወርቂ ከፋልጠኩም።
እምበኣር ኢሳያስ መን’ዩ? ” ኢሉ እቲ ሕቶ ክሰጥም ኣንጠልጢሉ ሓደጎ። ነቲ ኣኼበኛ ኮሊሉ ጠመቶ። ምስቲ ሓደን ኵሉን ዝኾነ ልዕለሰብኣዊ ሓይሊ ክፋለጡ ግምጁዋት ምንባሮም’ውን ኣብ ኣዕይንቶም ረኣየ። ጊዜ ወሰደ። ነቲ መሶብ ቀልጢፉ ከቕርበሎም ኣይደለየን። ኣእዛኖም ምራቕ ክመልኣ ሓደገን። ቍሩብ ተዋስኦ ድማ ንመን ጎዲኡ!
“ እቲ ሰብ፡ ንግዚኡ ሰብ ንበሎ፡ ኢሳያስ ኣፍ ወርቂ ይበሃል። ኣብ ኣስመራ’ዩ ተወሊዱን ዓብዩን። ሓደ እዋን፡ ቀደም፡ ድማ ቈልዓ ኔሩ። ንሓደ ሰብ፡ ምናልባት ኣቦኡን ኣዲኡን ሓዲግካ፡ ካብ ምስ’ኡ ዝዓበየ ሓዉ ንላዕሊ ዝፈልጦ የብሉን። ኢሳያስ ሓደ ንእሽቶይ ሓው ነበሮ። ኣማኑኤል ይበሃል። ንቑሕ መስተውዓልን፡ ረቂቕን ተኣፋፊን ክኢላ ሰኣልን፡ ትኵር ተዛራብን ነበረ ኣማኑኤል። ብዛዕባ ህይወት ቁልዕነቶም ምስ ዓቢዪ ሓዉ ድማ ከምዚ’ሉ የዘንቱ። ቀደም፡ ኣብ ገዝኦም፡ ሓንቲ ጽብቕትን ክትቅመጣ ጥዕምትን ኵርሲ ነበረት። እቲ ዝዓበየ፡ ስለዚ ከኣ ዝሓየለ ነበረ’ሞሽሕ’ኳ’ታ ኵርሲ ንብረት ምሉእ ቤት ስለዚ ከኣ ንዅሎም ኣሕዋት ብማዕርነት ትብጻሕ ‘ተነበረት፡ ኢሳያስ፡ ብሓይሉ ናቱ ናይ በይኑ ጥራሕ ገበራ። ዝኾነ፡ ንቤት ቀልጢፉ ስለዝኣተወ’ሞ’ታ ኵርሲ ነጻ ስለዝጸንሓቶ ዝተቐመጣ ወይልኡ! ኢሳያስ፣ ተላጊዑ፡ ተዛቢጡ፡ ኣጕበዕቢዑ፡ ተጻሪፉ ብሓይሉ ይቕመጣ ነበረ። ድሕሪ ነዊሕ ባእስን ክርክርን ከኣ እታ ኵርሲ ከም ናቱ ተፈሊጣን ተለሚዳን ኣብ ብኵራተ’ëውን ዝቕመጣ ተሳእነ። እቲ ቈልዓ ኢሳያስ፡ ነታ ዝበለጸት ኵርሲ ቤት መሪጹ፡ ምስ ኣሕዋቱ ተኸታኺቱ ናቱ ናይ በይኑ ገበራ ” በለ እያሱ ቍሩብ ክምህ ኢሉ።
ኢሳያስ ቈልዓ ነይሩ …? ኢሳያስ ተወሊዱ ድዩ ….? ገረሞም ወዮም ተጋደልቲ ሕድሕዶም ተጠማሚቶም። ቀጢን፡ ከምኣ’ይሉ ሰብኣይ ዝተፈጥረ’ዩ ክመስሎም ጸኒሑ። ዙፋን፡ ኣፋ ብየማነይቲ ኢዳ ሸፊና ኣዕይንታ ኣንጎልሒጣ ጠመተቶ። እንታይ ዘረባ’ዩ’ዚ’ዩ’ዚ …! ዝተገረመ ዓይነት ኣጠማምታ። ኣብ ጽፍሒ ኢዳ’ዶ ፍሽኽታ ሓቢኣ ኔራ …? እታ ቈልዓ፡ ፍሽኽ ከይበለት ፍሽኽ ትብለሉ ብልሓት ኣሎዋ ? ኣብ እግሪ ሃብተ ከኣ ሰለስተ ውዳእ ሽጋራታት ተሐምቲለን ነበራ።
“ … እቲ ቈልዓ ኢሳያስ ጐቢዙ ናብ ሰውራ ተሰለፈ። እታ ሕቶ ‘ ኵርሲ ‘ ድማ ምስኡ ንሜዳ ተሰለፈት። እቲ ሕቶ ሰውራ ድማ ሕቶ ኵርሲ ኴይኑዎ ቀጸለ። ልማድ ክፉእ ጎይታ’ዩ። ነታ ዝበለጸት ኵርሲ ሰውራ፡ ናቱ፡ ናይ በይኑ ክገብራ ድማ ህይወቱ ምሉእ ምሰ’ሕዋቱ ተኸታኸተ ” ቀጸለ እያሱ ንባዕሉ ብየማነይቲ ኢዱ ብዱላ ተኸታኺቱ።
“ ጠባይን ባህግን ቁልዕነቱ ምስቲ ህሞታዊ ጠባዩን ባህጉን እንታይ ኣራኸቦ? ትጭነቑ ትህልዉ። ርትዓዊ ሕቶ’ዩ። ጠባይ ወድ ሰብ ኣብተን ፈለማ ሓሙሽተ
ዓመታት ዕድሜኡ ከምዝስራሕን፡ ‘ናዓበየ ብዝኸደ ድማ ብመልክዑ ክዓብን ክዓሙቕን ክረቅቕን ‘ተዘይኮይኑ መሰረታዊ ዓይነቱ ከምዘይቅይርን ጠባይ ሰብ ዘጽንዑ ሊቃውንቲ የረጋግጹ። ኢሳያስ ንባዕሉ’ውን ጭቡጥ መርትዖ ናይዚ ክልሰሓሳብ’ዩ መሰረታዊት ጠባይ ቁልዕነቱ ኣይተቐየረትን።
ኣማኑኤል ብ1976 ናብ ጀብሃ ክስለፍ መጺኡ ኔሩ። እምበኣር፡ ኢሳያስ ዓብዪ ሓዉ’ዩ። ከም ንቡር፡ ዓቢዪ ሓዉ ሰልጢኑሉ ብኡኡ ምኾርዐን ምተሓበነን። ናብቲ ሓዉ ዝዓንተረሉ ውድብ’ውን ምኸደ። ንሱ ግን ናብ ጀብሃ መጺኡ። እዝስ ኣይንቡርን። ስለምንታይ ናብ ዓቢዪ ሓዉ ዘይከደ? ስለምንታይ ንጸላኢት ሓዉ ሓርዩ?
ውድድር ኣሕዋት’ዩ ትብሉ ትኾኑ። ሓዉ ስለዝሰልጠነ ቀኒኡስ ንሓዉ ከሕርቕ ደልዩ’ውን ክትሓስቡ ትኽእሉ። ኣይፋልን ግን። ኣማኑኤል፡ ካብ ጽፍሩ ክሳብ ጾጕሩ ብሰላምን ፍቕርን ሰሓቕን ጸወታን ዝተሰርሐ መልኣኽ’ዩ ኔሩ። እምበኣር፡ ንሱ፡ የእውን የርድእን’ዩ ኔሩ። ኣውያቱ፡ ፍርሓቱ ዝሰምዓሉ ይደሊ ኔሩ። ከጠንቅቅ’ዩ ናብ ጀብሃ ዝመጸ። ንዅሉ ዝምልከቶ ድማ ኣጠንቂቑ’ዩ። … ኢሳያስ ሓወይ በዘይካ ናቱ ስልጣን ካልእ ዝግድሶ የብሉን። ኣብ’ታ ኵርሲ ንበይኑ ንምቕማጥ ከኣ ዘይክገብሮ ኣይክህሉን’ዩ። እመኑኒ ከይገበለ ዕገትዎ! በለ ኣማኑኤል። ሚዛኑ ድማ ቅኑዕ ነበረ ኢሳያስ ተሞኵሮ ህይወቱ እዩ። ሓቅነቱ ድማ ካብ ኢሳያስ ንላዕሊ ዝፈልጦ ኣይነበረን። ነዚ ሓቂ’ዚ ንምቁንጻብ ድማ ተበለሓተ።
እቲ ኢሳያስ ቀሊል ተኣፋፊ’ዩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ኣንጻር ዓቢዪ ሓዉ ዘለዓዕል ንእሽቶይ ሓው ኣብ ውሽጣ ምሓዝ ኣብ መስርሕ ስምረት ዘስዕቦ ኣሉታ ኣስተብሂላ፡ ጀብሃ፡ ኣማኑኤል ንሱዳን ክእቱ ገበረት። ኢሳያስ ተቐቢሉዎ ድማ፡ ሓላዪ ዓቢዪ ሓው እንድዩ፡ ብህጹጽ ናብ ስነኣእሞሮኣዊ ሕክምና ሰደዶ።

criticismሓቂ ንዝተዛረበ ጽሉል ኣምሲልካ ንቤተ ጽሉላት ምሕያር ኣበው ሂትለራዊ ስታሊናዊ ሜላዩ። እቲ ጥበብ ንሓቅነት ናብ ሃለውለው ዘረባ ዕቡድ ምውዳቕን ምሕሳርን’ዩ። … ንሱ ድኣ ሓሻኻ ሕሙም እንድ ኣሉ!
እምበኣር፡ እቲ ሰብ? ‘ ኢሳያስ ‘ ብመሰረቱ እዚ’ዩ። ንህዝባዊ ግንባር ከኣ ብኣምሳሉ ሰሪሑዋ። ንሱ፡ ኣምላኽ ህዝባዊ ግንባር’ዩ። ብዘይካይ ካልእ ኣይተምልኹ! ድማ ኣዘዘ። ህዝባዊ ግንባር እምበኣር ፍረጥበብ ናይ ከምዚ ዝኣመሰለ ሕሙም ቈልዓሰብኣይ እያ።
… ሂትለር’ዶ ጠቒሰ? ንኢሳያስ ጽቡቕ ይምስሎ’ዩ። ግን … ህዝበ ቋሓይን’ሞ ብዛዕባ’ዚ ኣራዊት’ዚ እንታይ ይፈልጥ? ካልእ ንሱ ዝፈልጦ ናይ ከባቢ ሂትለር ክረክብ ኣሎኒ። መን ግን …?
ሃይለስላሴ? ላእ! ነዚ ኣራዊት’ዚ’ውን ገና ከም ጻድቕ ዝፈልጥዎ ኣይሳኣኑን … ኣብ ቋሓይን እንዲና ዘሎና!
መንግስቱ’ዶ ይሓይሽ …? መንግስቱ ኣራዊታዊ ጥራሕ ኣይኮነን። ንባዕሉ እቲ ኣራዊት’ዩ። ግን … ከም ሂትለርን ኢሳያስን ረቂቕ ኣይኮነን። ሓንቲ ድሮ ዝተሰርሐት ቀንጻሊት መኪና ብዘይ ፓተንቲ ክዝውር ዝኸኣለ ኣጋጣሚ’ ታሪኽ’ዩ። ኢዲ ኣሚን ዓይነት … ። እሞ ድኣ መን ይዳረጎ …? ሸወወ ድሕረሓንጎሉ።
ቋሓይን ዝፈልጦ ሂትለር ክደሊ ኣብ ታሪኽ ትግራይ በርበረ። ሓደ ኣሉላ ዝተባህለ ኣበእዛን ውዑይ ቆሎ ዝመልስ ኣሎና በለት ትግራይ። ቆሎን እዝንን ጸወታ ቈልዑት! ኢሉ ሓለፈ።
ካሳ ዝተባህለ ወዲ ሸያጢት ኮሶ ኔሩ በለት ጎንደር። ክሳብ ሱዳን’ውን በጺሑ ምስ ኢሳያስ ዝዳረግ ወድ ከባቢ ሂትለር ስኢኑ ጥራሕ ኢዱ ተመልሰ። ንእግሪ መገደይ’ሞ ገለ ስእሊ ሂትለር ዘይሰርሕ! ተበላሓተ። ድሓር ንህዝቢ ቋሓይን ጥራሕ ኣይኮንኩን’ኮ ዝዛረብ ዘሎኹ። ተጋደልቲ’ውን ይሰምዑ ኣሎዉ …. ወሲኑ ናብ ዘረብኡ ጠነነ።
“ ኢሳያስ፡ ብ1966 ናብ ጀብሃ ተሰሊፉ። ካብቶም ሒደት ክርስትናን ከበሳን ዝመበቈሎም ፈለምቲ ተጋደልቲ’ዩ። ንወትሃደራዊ ትምህርቲ ድማ ንሃገር ቺና ተላእከ። ቅድሚ ናብ ቺና ምብራሩ ምስ ራእሲ ሳበ ተራኸበ። ሕቶታት ግዲ ኣብዚሑ፡ “ ስቕ በል፡ ስዲ! ” ገንሖ ሳበ ሓንቲ ንግሆ። ስልጣን ንስልጣን ይፈልጥ ሳበስ ግድን’ቲ ህርፋን ኢሳያስ ጨንዪዎ ኔሩ። እዛ ዘረባ’ዚኣ ከኣ ንምሉእ ህይወቱ ሓቐየቶ ኢሳያስ። ነዊሕ ዓመታት ሓሊፉ፡ ኣብ’ታ ኵርሲ’ውን ተቐሚጡ ጌና ኣይረስዓን ኢሳያስ። ሓንቲ መዓልቲ ሳበ ከምዚ’ሉ ዘሊፉኒ … ይዝክራ ክሳብ ለይተሎሚ። ደስ ኢልዎ ከኣ ሕጂ ኣነ ኣበይ ኣሎኹ? ንሱ ኣበይ ኣሎ? ኢሉ’ውን ነብሱ ይውድስ።
ኢሳያስ፡ ኣብ ነብሰይ በጺሑ ንዝብሎ ዘይፍትሓውነት ፈጺሙ ኣይርስዕን። ከም ዝኾነ ውልቀመላኺ። ሕነ ከይፈደየ ከኣ ኣይድቅስን። ከም ዝኾነ መላኺ። እቕሬታን ሸለልን መስገበ ቃላቱ ኣይፈልጠንን። ምዃን፡ ሓያሎ ካልኦት ቃላት’ውን ኣብ መዝገበ ቃላቱ የሎዉን። ቂመኛ’ዩ ኢሳያስ። ሂትለር’ውን። ዓኽ …! እንደገና ሂትለር …!
“ ባይቶ፡ እዚ ሂትለርስ እንታዋይ’ዩ ኢሉ ክጭነቕ ይስምዓኒ’ሎ። ሂትለር፡ ብተንኮልን ውዲትን ሓሶትን ዓመጽን ኣብ ስልጣን ዝመጸ ናይ ሓንቲ ጀርመን ዝተባህለት ሃገረ ኣውሮጳ መራሒ ዝነበረ’ዩ። ጠንቂ ናይቲ ክሳብ ስሳ ሚልዮን ህዝቢ ዘጽነተ ካልኣይ ውግእ ዓለም ከኣ’ዩ። ፍርቂ ኣብዚ ውግእ’ዚ ዝሞቱ ድማ በርገስ’ዮም። ካብኣቶም ሽዱሽተ ሚልዮን ዝኾኑ ብመርዚ ዝተቐትሉን ኣብ ሓዊ ዝተጠብሱን ኣይሁዳውያን’ዮም። ኣብ መወዳእታ፡ ጀርመን፡ ኣብቲ ውግእ ተሳዒራ ብምልእታ ዓነወት። ንሱ ድማ ነብሱ ቀተለ። ሕጂ፡ እቲ ስም ሂትለር ንባዕሉ ሓደ ቃል ኴይኑ። ጨካን፡ ክፉእ፡ ተንኮለኛ፡ ስሱዕ፡ ጽሉል፡ መላኺ ንዝኾነ ኵሉ ሂትለር ትብሎ። ዘመናዊ ስሙ ንሰይጣን’ዩ! ኢሳያስ ድማ መንፈሳዊ ውላዱ’ዩ! ” ኢሉ ዝን በለ

ምንጪ፡ ካብ ገጻት facebook   Daniel Tesfai

 

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s