Category Archives: እዋናውያን ጽሑፋት

“ማሕበራዊ መራኸብታት ንሕብረተ ሰባት ይፈናጥሕ ኣሎ” ት/ ዓብዱ እስማዒል ዓሊ

        “ማሕበራዊ መራኸብታት ንሕብረተ ሰባት ይፈናጥሕ ኣሎ” 
                   ተርጓሚ ዓብዱ እስማዒል

ሓደ ካብ ትካል ፈይስቡክ ላዕለዎት ሓለፍቲ ነበር
ሓደ ፈጻሚ ኣካል ናይ ፌስቡክ ዝነበረ፤ ኣብ ዙርያ ዓለም ብዛዕባ ማሕበራዊ መራኸብታት ፡ ኣብ ልዕሊ ሕብረተ-ሰባት ዘውርድዎ ዘለዉ ሃስያታት ንዝምልከት ቅሬቱኡ ገሊጹ። ቻማት ፓሊሃፒቲያ ዝተባህለ፤ ምስ ፌስቡክ ናብ 2007 ዝተጸንበረን ምኽትል ፕረዝደንት ናይ ምምዕባል ተጠቀምትን ኮይኑ ዘገልገለን፤ ብዛዕባ እቲ ትካል ክኸውን ሓያል ጻዕሪ ዝገበረሉ ፈይስ ቡክ ‘’ከቢድ ጣዕሳ’’ ከም ዝስመዖ ነጊሩ። ሰባት ካብ ማሕበራዊ መራኽቢታት ጠጠው ክብሉ ኣለዎም ኢሉ ቅድሚ ምልባዉ፡ “ከም ዝመስለኒ ንሕብረተ ሰባት ዝቁሙ ቅርጽታት ዝፈናጥሕ መሳረሒታት ኢና ሰሪሕና ” ክብል ንተሰተፍትን ተመረቕትን ስታንፎርድ ቤት ትምህርቲ ቢዝነስ ሓቢሩ።

Continue reading “ማሕበራዊ መራኸብታት ንሕብረተ ሰባት ይፈናጥሕ ኣሎ” ት/ ዓብዱ እስማዒል ዓሊ

Advertisements

ምልሶት ብዓወት መንግስትኣብ

                         ምልሶት    ብዓወት መንግስትኣብ

       ናብታ ዓመት ሙሉእ ዝሰፈርኩዋ ኽራፈ ካምፕ ተመሊሰ ኣለኹ። እንሆ ካብኣ ተሰናቢተ ገዛይ ካብ ዝሕዝ ሳላሳ ኣዋርሕ ከምዚ ዋዛ ሓሊፈን ኣለዋ። ሓንሳብ ርዖይ ጠቕሊለ ምስ ወጻእኩ፣ ከምዛ ብመለኮታዊ ሓይሊ ዝተኣዘዝኩ ክሳደይ ጥውይ ኣቢለ ክርእያ እኳ ኣይደፈርኩን። ሓቂ ይሓይሽ ተመሊሰ ንኽርእያ ዝድርኽ ምኽንያት እውን ኣይነበረንን። ቀቅድመይ ድዩ ብድሕረይ ዳርጋ መብዛሕቱ ኣብታ ካምፕ ዝነበረ ሰብ ገገዛኡ ሒዙ እዩ። ንመን ክርኢ ኢለ እየ ክምለሳ?

ሎሚ ግዳ ኣብ ድርኲኺት ናይታ ካምፕ ደው ኢለ ኣለኹ። ስነጽሑፍ ዝደረኾ ምልሶት እዩ። በይነይ ኣይኮንኩን። ኣብ ውሽጢ ልበይ ትዝታ ከም ማዕበል ይገማጠል ኣሎ። ሓንቲ ጥበብ ጥበብ ትጨኑ መስተውዓሊት ጓል እውን ኣሰንያትኒ ኣላ።

Continue reading ምልሶት ብዓወት መንግስትኣብ

ኣስተማቐርቲ መጽሓፍ “ማህደር ኑረነቢ”ን መልሲ ተስፋዬ ገብረኣብን 4ይ ክፋል

ሓጸርቲ ርእይቶታትን ሕቶታትን ኣስተማቐርቲ መጽሓፍ “ማህደር ኑረነቢ”ን መልሲ ተስፋዬ ገብረኣብን 
                   4ይ ክፋል

ደጀን ኪዳነ

ርእይቶ፥ ቅዲ ኣጸሓሕፋኻ ኣዝዩ ዝድነቕ እዩ። ትሕዝቶ መጻሕፍትኻ ሓደ ተመራማሪ ወይ ጸሓፊ ታሪኽ ዘዳለዎ እዩ ዝመስል፤ ኣብ ዋሕዚ ኣዝዩ መሳጢ ስለዝኾነ ግን ፍሉይነት ትርእየሉ። ኣብነት፥ ኣብዛ ናይ ሕጂ መጽሓፍካ፡ ንኸም በዓል ባህታ ሓጎስ ዝኣመሰሉ ዓበይቲ ሰብ ታሪኽ፡ ክስሕቁ፡ ክሓርቁ ትርእዮም። ልክዕ ከምኡ ጌርካ ኸኣ ኣብ ኣእምሮኻ ትቐርጾም።

1ይቲ ሕቶ፥ ገጻዊ መገለጺታት (facial expressions) ናይ’ቶም ዓበይቲ ሰብ ታሪኽ ካበይ ኢኻ ተምጽኦ?

መልሲ፥ ኣብ ከምዚ ዝበለ መጽሓፍ፡ ደራሲ ምናባዊ ትረኻ ክጥቀም ይፍቀደሉ እዩ። ይኹን’ምበር ካብ ሓቂ ክርሕቕ ከኣ የብሉን። ካብ ሓቂ ንኸይርሕቕ ከመይ ክግበር ይከኣል? ኣብነት፥ ብዛዕባ ኣከዳድና ባህታ ሓጎስ ዘርእዩ ስእልታት ኣለዉ። ባህርዪ ባህታ ሓጎስ ዝገልጹ ጽሑፋት ኣለዉ። ባህታ ቁጡዕን ስምዒታውን እዩ። ንወዲ ራእሲ ኣርኣያ ፊተውራሪ እምባየ ብነድሪ ሃንደበት’ዩ ቀቲልዎ። ጸጽቡቓተን ኣዋልድ ኣከለጉዛይ ክምልምል መምርሒ ምስ ተዋህቦ ቁጠዐኡ ኣንጸባሪቕዎ ነይሩ እዩ። ኣማሓዳሪ ሰገነይቲ ንዝነበረ ጆቫኒ ሲንጉኒቲን ብቡኛ ሃሪሙ ኣብ ምድሪ ጸጢሕዎ’ዩ።ባህርያት ባህታ ኣጸቢቐ ምስ ፈለጥኩ፡ ክዛረብ ከሎ፡ ክንድር ከሎ፡ ክስሕቕ ከሎ ከም ድላየይ ክገልጾ እኽእል’የ። እቲ ቀንዲ ጉዳይ ምፍላጥ’ዩ። ንባህታ ሓጎስ ከኣ ጽቡቕ ገይረ ፈሊጠዮ እየ።

 

Continue reading ኣስተማቐርቲ መጽሓፍ “ማህደር ኑረነቢ”ን መልሲ ተስፋዬ ገብረኣብን 4ይ ክፋል

ካብ መጽሓፍ ‘ሓላው’ታ ወርቃዊት ገረብ’ ምዕራፍ መበል 40 Daniel Semere Tesfai

      እዚ ጽሑፍ እዚ ካብ መጽሓፍ ‘ሓላው’ታ ወርቃዊት ገረብ’ ምዕራፍ መበል 40‘ንሳቶምን ዕላምኦምን’ ዝተቈንጨለ እዩ። እቲ ኣብ’ዚ ‘ንሱ’ ተባሂሉ ተጠቒሱ ዘሎ ከኣ ሃብተ ዝተባህለ ልዑል ካድር ነበር ናይ ህግሓኤ ነበር እዩ። ጥዑም ምንባብ።
                                  ዳንኤል ሰመረ ተስፋይ                                                                                                                                  ደራሲ

… “ እዚ ኣብዚ ቅድሜኹም ክዛረብ ዝጸንሐ ሓውና’ዩ። ሕብሩ ሕብርና። ቋንቁኡ ቋንቋና። ንዓና ድማ ይመስል። ግን ከኣ፡ ይምሰለና ድኣ’ምበር፡ ካባናን ከማናን ኣይኮነን።
ንሕና ነፍሲ ኣሎና። ንሱ የብሉን። ነፍሱ ተሰሪቃቶ’ያ።
ንሱ መንፈስ የብሉን። መንፈሱ ተሓዲጋቶ’ያ።
ንሕና ሕልሚ ኣሎና። ንሱ የብሉን። ሕልሙ ተሓኺኹዎ’ዩ።
ንሕና ንያት ኣሎና። ንሱ የብሉን። ንያቱ ተጀሊሕዎ’ዩ።
ንሕና ሕልና ኣሎና። ንሱ የብሉን። ሕልንኡ ተቐቲሉዎ’ዩ።
ንሕና ሓቦ ኣሎና። ንሱ የብሉን። ሓቦኡ ተበሊሉዎ’ዩ።
ዘጥዕመሉን ዘኽፍኣሉን፡ ዘማዕርጎን ዘሕስሮን፡ ዘሐይሎን ዘድክሞን’ውን ኣይፈልጥን’ዩ። ኣእምሮ የብሉን። ኣእምሮኡ ተመንጢሉዎ’ዩ።
እዚ ጥራሕ ኣይኮነን እዚ ሓውና ዝተሓድጎ። ገዛእ ህይወት’ውን የብሉን። እዚ ኣብ ቅድሜኹም ክዛረብ ዝጸንሐ ሃብተ ሬሳ’ዩ። ኵሉ’ቲ ንሰብ ሰብ ዘብሎ ዝተሓድጎ ጓንጓ ዓጽምን ስጋን ደምን ጥራሕ’ዩ። እቲ ደም’ውን ‘ተሃለዎ የጠራጥር!

Continue reading ካብ መጽሓፍ ‘ሓላው’ታ ወርቃዊት ገረብ’ ምዕራፍ መበል 40 Daniel Semere Tesfai

መዘክር ኻይም ሺሞን፡ ኣፍሪቃውያን ክገዝእ ናብ ሊብያ ዝኸደ እስራኤላዊ!

መዘክር ኻይም ሺሞን፡ ኣፍሪቃውያን ክገዝእ ናብ ሊብያ ዝኸደ እስራኤላዊ!

   ጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ኣብ ሊብያ ብወግዒ ክሽየጡ ጀሚሮም ኣለዉ ምስ ሰማዕኩ’የ፡ ግዜ ከየባኸንኩ ናብ ሊብያ ክኸይድ ትኬት ዝቖረጽኩ። እቲ ንገለ ሰባት፡ ንማዕከናት ዜና፡ ንተጣበቕቲ መሰል ሰብ፡ ዘሰንበደ ዜና። ንዓይ ብዙሕ ኣየሰነበደንን። ምኽንያቱ፡ እቶም ኣብ ሊብያ ክካየዱ ጀሚሮም ዘለዉ ምሻጥ ጸለምቲ ኣፍሪቃውያን፡ በቲ ሓደ ኣብ ታሪኽ ንፈለማ እዋን ዝካየዱ ዘለዉ ብርቂ ተረክቦታት ኣይኮነን። በቲ ካልኣይ ድማ፡ ካብ’ቶም ኣብ ሲና ብበደዊን ክፋል ኣካላቶም ተጠቢሑ ዝተሸጠ ኣፍሪቃውያን፡ ናይ’ዞም ኣካሎም ከይተጠብሐን ከይተጨንደሐን ክሽየጡ ጀሜሮም ዘለዉ ስለ ዝሓይሽ። ኣነ ድማ፡ ካብ’ቶም ቅድሚ ሕጂ ምስ ተጠብሑን ኣካሎም ምስ ተኸፈተ ደም እናተጸየቕናን ነምጽኦም ዝነርና ዝሕሹ እንተኾይኖም ንምፍታን፡ ገለ ብኣጻብዕ ዝቑጸሩ ገዚአ ንምምጻእ’የ ከይደ።  Continue reading መዘክር ኻይም ሺሞን፡ ኣፍሪቃውያን ክገዝእ ናብ ሊብያ ዝኸደ እስራኤላዊ!

መጽሓፍ “ማህደር ኑረነቢ”ን መልሲ ተስፋዬ ገብረኣብን 3ይ ክፋል

ሓጸርቲ ርእይቶታትን ሕቶታትን ኣስተማቐርቲ መጽሓፍ “ማህደር ኑረነቢ”ን መልሲ ተስፋዬ ገብረኣብን
                          3ይ ክፋል

ዱጋሳ በከኮ(ካብ መሪሕነት ግንባር ናጽነት ኦሮሞ OLF)

ርእይቶ፥ መጽሓፍ ተስፋዬ ኣንቢበዮ። ዕዉት ስራሕ’ዩ። ኤርትራ ካብ ዝሕለፈቶ ሓሳረመከራ ብዙሕ ተማሂረ እየ። ኣብቲ ዘመን ንቕሓት ኑረነቢን ቃልሱን፡ ገብርኤል ተሓላቒ ኢትዮጵያ ምንባሩ፡ ጽንዓትን መትከልን እያሱ፡ ዘይፈልጥ እናመሰለ ጊላጊ ዝዛረቦም ቁምነገራት ደንጽዩኒ እዩ። ብተደጋጋሚ ኣብ ህዝቢ ዝወርድ ዝነበረ መከራን ህልቂትን ኣዝዩ ኣሕዚኑኒ። ብመስዋእቲ ዝመጸ ናጽነት ምስ ረኣኻ ግና ትጸናናዕን ትደዓዓስን። መኰነን ናተይ ወለዶ እዩ። ስድራቤት ደበሳይ ኣብ ፈላምን ዛዛምን ቃልሲ ንናጽነት ክሳተፉ ብምኽኣሎም ዕድለኛታት እዮም። ተስፋዬ ነዚ ዘደንጹ ታሪኽ ክትጽሕፍ ምኽኣልካ ዕድለኛ ኢኻ።

Continue reading መጽሓፍ “ማህደር ኑረነቢ”ን መልሲ ተስፋዬ ገብረኣብን 3ይ ክፋል

ዕቋር ናፍቖት ሓጺር ዛንታ ብሽሻይ ገብረሃንስ

                    ዕቋር ናፍቖት  
                         ሓጺር ዛንታ  ብሽሻይ ገብረሃንስ

      ድምጺ ኣደኡ ካብ ዘይሰምዕ ዓመታት ዘሕለፈ ኮይኑ ተሰሚዕዎ። ቅድሚ ክልተ ሰሙን ረኺብወን ነይሩ’ዩ። እቲ ሽዑ ብዕላለንን ብምትብባዓንን ዘስተያኦ ማይ ክነቅጽ ስለ ዝተፈለጦ ድማ’ዩ ካብ’ቲ ጠሊ ዝመልኦ ቃላተን ክረዊ ዝተሃወኸ። እንተኾነ ክድውል ክሓስብ ከሎ ጥራይ ኣብ ኣእምሮኡ ሰለስተ  ሕቶታት ስለ ዝመጽእዎ፡ ተረጋጊኡን ተኣማሚኑን ደዊሉ ኣይፈልጥን።

 

     1ይቲ  “መስመር ተለፎን ይኣትወለይ ዶ ኣይኣትወለይን” ትብል’ያ?

     2ይቲ  “እተን ተልፎን ዘለወን ጎረበትና ይቕበላኒዶ  ኣይቅበላንን?”

     3ይቲ   “ኣደይከ ኣብ ገዛ ትጸንሕ’ዶ ኣይትጸንሕን?” ዝብላ’የን።

Continue reading ዕቋር ናፍቖት ሓጺር ዛንታ ብሽሻይ ገብረሃንስ