ከም ውልቃዊ መዘክር ይተሓሰበለይ!

ከም ውልቃዊ መዘክር ይተሓሰበለይ!

    እወ፡ ካብ ሕሱም ኣግርሞት፡ ናብ ሕጫጨ ዝተጸገዐ ግጥሚ ይመስል። ኣግርሞት’ወ! ሰባት ብቦታን ኩነታት መነባብሮኦምን ሰብኣውነቶም ክመዛባዕ ከሎ ዝተፈጥረ ኣግርሞት። ሰባት፡ ነታ መበቆል መንነቶም ዝኾነት ኣፍሪቃ፡ ወይ ድማ ኤስያ (እቲ ግጥሚ ናብ ካልኦት ቋንቋታት ምስ ዝትርጎም) ብዛዕባቲ ኣብ ቤቶም ዝተፈጥረ፡ ኣብ ጎረባብቶም ንኣብነት ኣብ ሊብያ፡ ኣብ ግብጺ፡ ኣብ ሶማል፡ ኣብ የመን፡ ኣብ ናይጀርያ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ኦሮሞ፡ ኣብ ደቡብ ሱዳን፡ ኣብ ኬንያ፡ ኣብ ፍልስጤም፡ ኣብ ሶርያ፡…….ኣብ ብዙሓት ሃገራት! ንዘጋጥም ሞትን ቅዝፈትን፡ ካብ እዋናዊ ዜናን ብደዐ ዝተሓወሶ ጸብጻባትን ሓሊፉ፡ facebook ኮነ googleን ካልኦት ማሕበራዊ ሜድያታትን፡ ደሃይ ነብሲ ወከፍ ዜጋ፡ ደሃይ ነብሲ ወከፍ ግዳይ፡ ዝገብረሉ ሰደቓታት ኣየቕረባን። ንኣብነትኳ፡ ኣብ ሶርያ ንዝነበረ መጥቃዕቲ ኒኩለሳዊ ኣጽዋር፡ ንዓይኒን ንሕልናን ዝቐፍፍ ስእሊ ክዝርግሓ’ምበር፡ ደሃይቶም ዝተረፉ ዝፍለጠሉ ሰደቓታት ኣየቕረባን። ስለዚ ይመስል እቲ ገጣሚ፡ ነተን ቅድሚ ሕጂ ግዳይ ዝኾናን ሰባትን ትካላቶምን ድማ ብብርቱዕ ዝሓዘኑለንን ከተማታት እናጠኣቀሰ፡ ሓውሲ ኣውያት፡ ሓውሲ ወየ ወየ ዝጥዕም ዜማ ተጠቒሙ ዝበለለን ዘሎ። ግርህ ኢልካ እንተርኢኻዮ፡ ብዛዕባ ሃገሩን ደቂ ሃገሩን ግዳ ዘይዛረብ የብል። እቲ ግጥሚ ብትግርኛ ምዃኑስ ሚዛኑ ዝፈኹሰሉ እዋናት ኣሎ፡ ኣድማሳውነቱ ዝጸበሉ እዋን ኣሎ ይመስለኒ። ለካ ኣድማሳውነት ጥበብ ኣብ እንታይነቱ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ኣንበብቱን ኣብ ተርጎምቱን’ውን ይምርኮስ እዩ ክብል ደልየ።
እዚ ግጥሚ፡ ብእንግሊዝኛ ወይ ብዓረብኛ ወይ ድማ ብካልእ ነይሩ እንተዝኸውን፡ ምናልባት ልክዕ ትርጉሙ ምረኸበ እብል።
እዞም ንሰብን ንሰብኣውነትን ደድሕሪ ሃይማኖት እንሰርዖ፡ ብዛዕባቶም ኣብ ሊብያን ካልኦት ሃገራት ኣዕራብን ኣፍሪቃን ዝሞቱ ግዲ ዘይክንገብር ንኽእል ኢና። እቲ ምኽንያት ህላወና እንገብሮ ኣምላኽ’ውን ኣቐዲሙ ሰብ’ምበር ሃይማኖት ኣይፈጠረን፡፡ ንሕና ግና ግዳይ ኮንቱነት ዝመልኦ ኣተሓሳስባናን ኣረዳድኣናን ስለ ዝኾንና፡ እቲ ቀዳማይ ዳሕረዋይ፡ እቲ ዳሕረዋይ ድማ ቀዳማይ ሰሪዕናዮ። ስለ’ዚ፡ ኣብዚ ግጥሚ ብሓውሲ ሕጫጨ ተገሊጹ ከም ዘሎ፡

ሓደ ክንዲ ሽሕ እትወልዳ (ነተን ኣብ ቀዳማይ ማይ ቤት ዝገለጸን ከተማታት’ዩ ሓደ ክንዲ ሽሕ እትወልዳ ዝብለን ዘሎ)

ደሞም ብሉጽ ካብ ደቂ ደማስቃ
ካብ ደቂ ባቕዳድ ደቅክ በይሩታ
ካብ ደቂ ናይሮቢ መቓዱሻ
በቚሎም ዝሓድሩ ከም ቃንጥሻ
ኣደ ዘይብሎም ዝግድሻ

ብፍላይ ኣብዘን ዳሕረዎት ክልተ መስመራት፡ ቦቚሎም ዝሓድሩ ከም ቃንጥሻ፡ ኣደ ዘይብሎም ዝግድሻ፡ ዝብሎ ዘሎ፡ ምስ እንምርምሮን ምስ እነስተማቕሮን ርኹምሽ ክትብል ዝድርኽ መልእኽቲ ኢና ነንብብ። ኣብተን ንሱ ከም ኣብነት ዝገለጸን ርእሰ ከተማታት ዝተወለዱ ሰባት፡ ዕለት ዕለት ተወሊዶም ዝሓድሩ ከም ቃንጥሻ ኢሉ ክገልጾም ከሎ፡ ትርጉም ቃንጥሻ እንታይ ምዃኑ ምዝካር ጥራይ ይኣኽለና። ኣደ ዘይብሎም ዝግድሻ ምባሉ ድማ ትሓዝነሎምን ትበኽየሎምን ወላዲት ኣልባ፡ ሃገር ኣልባ ንምባል ይመስል። በቲ ጠንቂ ኩሉ ሽግራት ኮይኑ ዘሎ ኣምር፡ (ፖለቲካ) እንተርኢናዮ ድማ፡ ሓላፍነት ህዝቦም ዘይብሎም መራሕቲ ክንብል ንኽእል።

እዚ ትርጉም ዝህልዎ፡ ምስቲ ኣብ ላዕሊ፡ ነተን ዓበይቲ ከተማታት ስመን እናረቑሐ፡ ንዓኽንዩ ንብዓተይ’የ፡ ጓሂ ከብደይ ሓዘነይየ፡ ክብል ጸኒሑ። ኣብ መዛዘሚ ድማ ዛዕባ ዓደይ ታይ ግደየ፡ ብምባል፡ ብዛዕባቶም ኣብዘን ከተማታት ዝሞቱ ዜጋታት ደኣ’ምበር ብዛዕባቶም ኣብተን ስዒበን ዝተገለጻ ከተማታት ዝሞቱ ዜጋታት ግዳሰ ከም ዘይብሉ ይገልጽ፡ እቲ ሕጫጨ ድማ ኣብዚ’ዩ ዘሎ። እቲ ሕጫጨ ብሩህ ዝኾነሉ መስመር ድማ፡ ንምሕረት ክፍኣት እቲ ሓጢኣትክን ኢሉ ኣብ ዝገለጾ መስመር ረኺበዮ። እቲ ክፍኣት ካብአን ተበጊሱ፡ ዘይሩ ዘይሩ ናብአን ይምለስ ከም ዘሎ ከአንፍት ዝደለየ ይመስለኒ። እዚ ድማ፡ እቲ ኣብ ነብሲ ወከፍ ናይ ግብረ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ዝረአ ግብረ መልሲታት እንተተዓዚብናዮ፡ ብዛዕባቲ ሱር ጠንቂ ዘይኮነስ ብዛዕባቲ ፍጻመን ተግባርን ጥራይ ሓሲብካ ስምዒታትካ ምግላጽ፡ ምርጋም፡ ምጽላእ፡ ጽልኢ ምዝርጋሕ ስለ ዝበዝሐን ዒቕ ስለ ዝበሎን ይመስል።
እዚ ግጥሚ፡ ብሶማል፡ ብሶርያ፡ ብኦሮሞ፡ ብናይጀርያ…..እንተዝጸሓፍ ንነብሲ ወከፍ ኣንባቢ ዝፈጥረሉ ስምዒት ሓደ ምኾነ እብል። እቲ ኩውንነት፡ ኣብ መንጎ ሓያላትን ድኹማትን ዘሎ ዝተዘባረቐ ሚዛንን፡ ሚዛን ምሃብን ስለ ዝመስል። ንኣብነት’ኳ ንሕና ኤርትራውያን ንርእስና፡ ብዛዕባቶም ኣብ ሶርያ ዝሞቱ ብዙሕ ከይዓጀበና ብዛዕባቶም ኣብ ሎንደን ዝሞቱ ብዙሕ ክንሓዝን ንረአ ኢና። ሰብኣውነት ኣብ ትሕቲ ፖለቲካን ሃይማኖትን እንተወዲቑ እዚ ተፈጢሩ ዘሎ ስምዒትን ተግባራትን ግብረመልሶምን እዩ ዝፍጠር።
ብኻልእ መንጽር ድማ፡ እዘን ንሓዝነለን ዘለና ሃገራት ዑቕባ ስለ ዝሃባና ዶ ንኸውን ሕርር ኩምትር ንብለለን ዘሎና ኢለ እሓስብ? ማለትሲ፡ እቲ ንሕና እንህበን ስለ ዘይንርኢ እኮ ኢና ንቕበል’ምበር ንህብ ዘሎና ዘይመስለና። ንሶም ዝህቡና ዝረአ፡ ንሕና ንህቦም ዘይረአ ኮይኑ ዶኾን’ዩ ንቕበል ጥራይ ዝመስለና ዘሎን ልዕሊ’ቶም ብፖለቲካን ብሃማኖቶምን ንነብሶም ግዳይ ዝገበሩ ንሓዝነሎም ዘሎና? እቲ ነገር ግና ከም’ዚ እዩ፥
እቲ ነብሱ ኣጥፊኡ ዘጥፍኦም ግዳይ ፖለቲካን ሃይማኖትን፡ እቲ ንሱ ምስ ሞቱ ዝለከሞም ግዳይ ሃይማኖትን ፖለቲካን፡ ስለምንታይ ደኣ ነቶም ክልተ ተመሳሳሊ ግዳያት፡ በበይኖም ንሓዝነሎም? እቲ ምኽንያት ሓደ፡ እቲ ሞት ሓደ፡ እቲ ፍልልይ ግና፡ እቲ ግዳይ ግዳይ ተዘዋዋሪ ጊጋ፡ እቲ ነብሱ ኣጥፊኡ ዘጥፈኦም ግና ብቐጥታ ምዃኑ ጥራይ እዩ።
ኣብዚ ግጥሚ ዘለዉ ዘይረኣዩ መልእኽቲታት ነዞም ልዕል ኢለ ዝገለጽኩዎም ሓሳባት ኮይኖም ይስምዑኒ።

እቲ ብውልቀይ ዝፈጠረለይ ስምዒት ድማ ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ሓደ መሪር ሓቂ፡ ኣብ ቀልዲን ሕጫጨን፡ ኣብ ናይ ይምሰል ሓዘንን ተወሪቑ ጎፍ ምስ በለኒ። ፈለማ ርእሰይ ፍልጽ ክብል ደልየ። ሓቂ፡ ካብ ሓቂ ስለ ዝረሓቕካን፡ ሓሶት ስለ ዝተዛረብካን ጥራይ ኣይኮነን መሪር። ክትገብሮ ዝግብኣካ፡ ሸለል ኢልካ ዝሓለፍካዮ፡ ዘይንስኻ ክትመስል ኢልካ ዝሰገርካዮ፡ በዚ መጺኡ ብዘይበልካዮ መጺኡ ክለኽዓካ ከሎ’ውን መሪርዩ። እዚ ድማ’ዩ ሎሚ ዝተሰመዓኒ-ከም ዳያሪ ይተሓሰበለይ!

ፓሪሰየ ፓሪሰየ
ሎንዶነየ ሎንዶነየ
ስትኮሆሎም መዓረየ
ንዓኽን’ዩ ንብዓተየ
ጓሂ ከብደይ ሓዘነየ
ዛዕባ ዓደይ ታይ ግደየ፡

ሓደ ክንዲ ሽሕ እትወልዳ
ደሞም ብሉጽ ካብ ደቂ ደማስቃ
ካብ ደቂ ባቕዳድ ደቂ በይሩታ
ካብ ደቂ ናይሮቢ መቓዱሻ
በቚሎም ዝሓድሩ ከም ቃንጥሻ
ኣደ ዘይብሎም ዝግድሻ፡

ክበኽየልክን እየ ከልቅሰልክን
ጸጒረይ ላጽየ ክሓዝነልክን
ብጾም ስግዳን ክጽልየልክን
ንምሕረት ክፍኣት እቲ ሓጢኣትክን
ዋሽንግቶን ክትወስደልክን
ፈጣሪ ከቕልሎ እቲ ቕጽዓትክን

ገጣሚ Fikrey Yeman

Advertisements
Megariya-መጋርያ

መኣዲ ትምህርቲ፤ የሕዋትን ኣሓትን ፍልጠትን ጥበብን ዝለዋወጥሉ ገጽ

ድምጺ ብርዒ Voice Of Pen

ግጥምን ንባብ ዝፈጠሮም ምስትምቓራትን

%d bloggers like this: