እሾኽ ልበይ Daniel Semere Tesfai

እሾኽ ልበይ
ዳኒኤል ሰመረ ተስፋይ ህዝብን ሰራዊትን ኤርትራ ኣብ’ቲ ካብ 1961ዓም ክሳብ 1993ዓም ዝተኻየደ ሓርበኛዊ ውግእ ኣንጻር’ቲ ናይ ሽዑ ዝዓበየን ዝበለጸ ዝተዓለመን ዝዓጠቐን ሰራዊት ጸላም ኣፍሪቃን ሓገዝቱ ልዕለ ሓያላን ኣሜሪካን ሩስያን ንዓለም ብዘደነቐ ጅግንነትን መስዋእትን ተዓዊቱ። እዚ ንገዛእ ህዝብኻን ነፍስኻን ምውጣይ ኣይኮነን። እዚ ጻልጣ ሓቂ እዩ። እንታይ ድ’ኣሉ ነዚ ፍሉጥ ሓቂ’ዚ ዝደግመልና ትብሉ ኣይትሰኣኑን። ነዚ ሓቂ’ዚ ደጊመ ከረጋግጾ ምኽንያት ኣሎኒ። ኣብ’ዚ እዋን’ዚ -25 ዓመታት ድሕሪ’ዚ ዓወት’ዚ- እቲ ነዚ ጅግንነት’ዚ ዝሰርሐ በዓል ቅያ ኣብ ጅግንነቱ ዝጠራጠረሉን፡ ብዛዕባ ጅግንነቱ ዝሓፍረሉን ኵነታት ስለዝኣተወ እዩ። ምኽንያታት፣
1. እቲ ዲክታቶራዊ ስርዓት መንግስቲ ኤርትራ ንህዝቢ ኤርትራ ንምስካርን፡ ናብ ርኹስ ዕላማታቱ ንምውጃህን ነቲ ጅግንነት ክሳብ ኣዕጽምቱ ስለዝመመዞን፣ ገና’ውን ይምዝምዞ ብምህላዉን ንመንግስቲ ነዚ መሳርሒ’ዚ ንምእጋድ እዮም ነቲ መንግስቲ ዘጋንኖ ጅግንነት ዘናእሱ። እዞም ዓይነት ኤርትራውያን ኣዚኣቶም ኣብ ክንዲ ነቲ ሜላ መንግስቲ ምጽጣሕ ነቲ ምንጪ’ቲ ፕሮፓጋንዳ ዝኾነ ሓቀኛ ጅግንነት ኪኽሑዱን፡ ከቃልሉን ኪቐትሉን ዝቐለለሎም ኣሎዉ። አረ ገለ ገሊኦምስ ንተጋዳላይ ተጋዲሉ ኢሎም ብገበን ከይከሱዎን ከይኣስሩዎን ዘፍርሕ እዩ። እዚ ሓቂ’ዚ ንነዊሕ ዓመታት ምንጪ ጅግንነታዊ ንያትን ሓይልን ኤርትራ ኪኸውን ዝግብኦ መንፈሳዊ ሓይሊ እዩ። ዝኾነ ህዝቢ ኣብ ጊዜ ጭንቀቱ ዘለዓዕሉዎን፡ ንያት ዘስንቑዎን ጀጋንኡ ኣሎዉዎ። ክሳብ እውን እንተዘይሃለዉዎ ይምህዞም እዩ።
ብዛዕባ ግጥምታት ጅግንነት ዊልያም ዋለስ (William Wallace) – 1447ዓም ሰሚዕኩም ትኾኑ። ብዝወሓደ’ታ 7 ምርጫታት ኦስካር ዝተሸለመት ኣብ ምሉእ ዓለም ውርይቲ ዝኾነት ናይ መል ጊብሶን ፊልም ተባዕ ልቢ (Brave Heart) ርኢኹም ትኾኑ። ዊልያም ዋለስ ንመግዛእቲ ስኮትላንድ ብእንግሊዛውያን ዝበድሀ ሓደ ካብ ተራ ቝሸት ዝመንጨወ ተራ ገባር እዩ። ክብረት ብዓልቲ ቤቱ ንምሕላው ድማ’ዩ ኣብ ብድሆ ኣትዩ። ዊልያም ዋለስ ኣብ ምልእቲ ስኮትላንድ ከም ሃገራዊ ጅግና ይፍለጥ። ብሂላቱን ተግባራቱን ኣብ ምልእቲ ሃገር ብኵርዓት ይዝረበሎም። ቀልዑት ይደርፍሉ። ኣብ ምልእቲ ሃገር ከኣ ልዕለ ሰብ ዝኾኑ ሓወልትታት ተሃኒጾምሉ። ኣብ’ቲ ስኮትላንዳውያን ኣንጻር እንግሊዛውያን ንነዊሕ ዓመታት ዘካየድዎ ነጻነታዊ ቃልሲ ምንጪ ዘይውዳእ ፍናኖምን ሓይሎምን ኴይኑ ሰሪሑ እዩ። ክሳብ ሔዚ እውን። ብክውን ግን ዊልያም ዋለስ ዝተባህለ ጅግና ኣይነበረን። ንሱ ፍጹም ፈጠራ ደራሲኡ ዕዉር ሃሪ (Blind Harry) እዩ። ንሱ ካብ ዝጸንሑ ኣፍኣዊ ያታታትን ህዝባዊ ግጥምታት እዬ ጠራኒፈዮ ይብል። ኣብ 11 መጻሕፍቲ ዝተጠርነፉ 11,800 ገጻት ግጥምታት እዮም። እቶም ዊልያም ዋለስ ተዋጊኡ ስዒሩዎም ዝበሃሉ ውግኣት ኣብ ዝኾነ ካልእ ታሪኻዊ መዝገብ ኣይርከቡን። ኣብ ፈረንሳ ይቕመጥ ከም ምንባሩ ዝኾነ ጭብጢ የሎን። ሃሪ ዕዉር ካብ ቦታ ናብ ቦታ እንዳተንቀሳቐሳ ግጥምታትን ደርፍታትን ዝቓኒ በጋሚንዶ ስነ ጥበባዊ እዩ። ነቲ ምሉእ ስራሕ ንበይኑ ኣይጸሓፎን። ኣብ ሓደ እዋን እውን ኣይተጻሕፈን ዝብሉ እውን ኣሎዉ። ጀጋኑና ግን ኣስሊ እዮም።
2. ገለ ከኣ እቲ ነጻነት ኤርትራ ጌና ዘይተዋሕጠሎም፡ ንትሕዝቶን መልክዕን’ቲ ሰውራ ብምንኣስ ንያቱ ንምጽንቃቕ ዝሕልን ፖለቲካዊ ዕላማ ዘለዎም ሓይልታት እዮም።
3. ገለ ድማ መሳትኦም ክጋደሉ ወሲኖም ንሳቶም ነቲ ገድሊ ጓስየሞ ዝሓለፉን ወይ ዘጽቀቱን ናይቲ እዋን ተበለጽቲ ናይ ሕዚ ለባማትን ተቈርቈርትን እዮም። ኣበራዊ ስምዒቶም ንምርስራስ ከኣ ንድሕሪት ተመሊሶም ነቲ ገድሊ ይሃርምዎ።
4. ገለ ድማ እቲ ተጋዳላይ ጅግና እንተኴይኑስ ስለምንታይ ነቲ ገድሊ ናብ’ቲ ስነሞገታዊ መደምደምታኡ ዘየብጽሖ ቢሎም ንነጻን ሓራን ኤርትራ ኣብ ሸሓኒ ፈትፊቱ ስለዘየቕረበሎም ዝሓርቁ እዮም። እቲ ሰውራ እንተዘይብገስ፣ እቲ ህዝቢ ጅግነት እንተዘይነበሮ ሔዚ ኣብ ትሕቲ ኢሳያስ ንሳቐ ኣንበይሃሎናን በሃልቲ እዮም። እዚ ስለዘይኮነ፡ ብዛዕባ እንታይ ከምዝምኮነ ክዛረብ ኣይክእልን። ምናልባት ህዝቢ ኤርትራ ገና ኣብ ትሕቲ መንግስቱን ሰዓብቱን’ዶ ይፍጨፍ ም’ሃለወ? ብዘይካ ሰውራ ኤርትራ እቲ ዝርዓት ኣንበይወደቀን እሞ። ብዘይካ ሰውራ ኤርትራ ድማ እዚ ሕጂ ስርዓት ኢትዮጵያ ኣንበይቆመን እሞ። መን ኣረጋጊጹ ይፈልጥ ብዛዕባ’ቲ ዘይኮነ!? እቲ ኣረጋጊጸ ዝፈልጦ ግን፣
4.1 ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ዝነውሐ ዝተጨቈነትን ንነጻነታ ከኣ ዝነውሐ ዝተቓለሰትን ብድልቲ ሃገር እያ። ህዝቢ ኤርትራ ድማ ንዓለም ብዘደነቐ ጅግንነትን መስዋእትን ሃገራዊ ነጻነቱ ኣረጋገጸ። ነዚ ጅግንነት‘ዚ ከኣ ንመጻኢ ን500 ዓመታት ህዝቢ ኤርትራ ዝዝምሮን ዝኾርዓሉን ግጥምታትን ደርፍታትን ክደርሰሉ ብጣዕሚ ምበለኒ።
4.2 ኣብ‘ቲ ነጻነታዊ ቃልሲ ዝሰላሰለሉ ዝነበረ እዋንን ኣብ‘ቲ ነጻ ዝወጻእትሉን ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ዓለም ኤርትራ ኣብነትን መሪሕን ዲሞክራስያውን ምጣኔሃብታውን ምዕብልና ኣፍሪቃን እቲ ዝተረፍ ስሉስ ዓለምን ከምእትኸውን ዓቢዪ ተስፋ ምንባሩ። እምበኣር ሰውራ ኤርትራ ገስጋሲ ትሕዝቶ እውን ነቢሩዎ እዩ።
ኵላትና ከም እንፈልጦ ግን፡ ከም‘ቲ ተስፋ‘ቲ ገቢሩ ቀልጢፉ ዝፈሸለን ዝተቐብረን ተስፋ ከቶ ኣይርከብን። ታሪኽ ግርንቢጥን መላገጺትን ኴይና፡ እቲ ህዝቢ ብዓቢዩ ጅግንነትን መስዋእትን ዘረጋገጾ ነጻነት ናብ ኣብ ምሉእ ታሪኸ ግፍዓቱ ተመኵሩዎ ዘይፈልጥ ዓይነት ባርነት ተለወጦ። ኤርትራ ናብ ሓዲስ መግዛእቲ እንኮ ሰልፍን ሰብን ኣተወት። እቲ ድሕሪ ነጻነት ኣብ ኤርትራ ዝነገሰ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ከኣ 25 ዓመታት ነታ ሃገር ኣበሳበሳ። ቀስ ብቐስ ከኣ ነታ ኣብ ገድሊ ዝተፈጥረት ሓዳስ ነፍሲ ኤርትራ ቀተላ። ኤርትራ፡ ኣሽንዃይዶ ኣርኣያ ዲሞክራስያውን ምጣኔሃብታውን ምዕብልና ክትከውን፣ ኣብ ገዛእ መሬታ‘ውን ዲሞክራስያዊ ስርዓት ክት‘ተክል ኣይበቕዐትን። እቲ ሰውራ ግን ኣየብቅዐን። ገለ ዕማማት ብሓደ ወለዶ ጥራሕ ኪሰላሰሉ ኣይክእሉን። እቲ መንእሰይ ወለዶ፡ ነቲ ኣቦታቱን ኣቦሓጎታቱን ዘልዓልዎ ሽግ ነጻነትን ሓርነትን ናብ ስነሞገታዊ መዕለቢኡ ከብጽሕዎ ወለዶኣዊ ሓላፍነቶም እዩ። ኣብ ሞንጎ እቲ ሽዑ ዝተጋደለ ተጋዳላይን እቲ ድሓር ዝተተኽለ መንግስትን ፈላሊና ክንጥምት ኣሎና። እቲ ናይ ሕዚ መንግስትን ናይ ዓመጻ መሳርሒታቱን ‘ተጋደልቲ’ ኣይኮኑን። ዲክታቶርያዊ መንግስትን መሳርሒታቱን እዮም። ካብ ሸፋቱ ዝኸፍአ ቅጽል እንተሃልዩ’ውን ብኡኡ ይሰመዪ። እንተዘይኴይኑ ኢድ ሸናሒት ጸናሒት እያ። ምናልባት፡ ኣብ መጻኢ፡ ደቅ’ዞም ሕዚ ንገድሊ ብሽፍትነት ዘናሽዉ፡ ኵነታት ኣቦታቶም ከየጽንዑ፡ “ንዓዲ ንጕሒላ ሓዲጎም ዝሃደሙ ተበለጽቲ!” ቢሎም ክዝልፍዎም ይኾኑ። ታሪኽ ቂመኛ እያ።
ዳንኤል ሰመረ ተስፋይ
21.05.2017
ጀርመን

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s